"Μεγαλώνει, αλλά δεν γερνά!" Αυτή η πρόταση, που έχει μετατραπεί σε μότο της πρωτεύουσας της Βουλγαρίας, ανήκει στον καλλιτέχνη Χαραλάμπη Τάσεφ και ειπώθηκε το 1911. Μόνο που ο κ Τάσεφ ήταν αδύνατο να φανταστεί ότι η Σόφια θα έφτανε να έχει τουλάχιστον ενάμισι εκατομμύριο κάτοικους, οι οποίοι θα βασανίζονται καθημερινά από το θόρυβο και τα καυσαέρια ενός, περίπου, εκατομμυρίου αυτοκινήτων. Δεν είναι καθόλου σίγουρο αν θα έλεγε ο κ. Τάσεφ τις ίδιες λέξεις, με τον ίδιο ενθουσιασμό, αν μπορούσε να δει τη σημερινή πόλη.

Η απελευθέρωση της Σόφιας από την τουρκική σκλαβιά το 1878, τη βρίσκει με πληθυσμό 20 χιλιάδων ατόμων. Στην περίοδο της δεκαετίας του ‘20 ο αριθμός τους πενταπλασιάζεται και στη δεκαετία του ’30 φτάνει τις 300 χιλιάδες άτομα. Παρά τους περιορισμούς που είχε επιβάλει το ολοκληρωτικό καθεστώς της περιόδου 1944-1989, για να περιορίσει τη μετακίνηση προς τις μεγάλες πόλεις, ο αριθμός συνεχίζει να μεγαλώνει και φτάνει, στα μέσα της δεκαετίας του ’80, το ένα εκατομμύριο εκατό χιλιάδες κατοίκους.

Μετά την μεταπολίτευση του 1989, οι περιορισμοί καταργούνται και η Σόφια κατακλύζεται από ανθρώπους που φτάνουν, στην κυριολεξία, από κάθε άκρη της Βουλγαρίας. Στην περιοχή της Σόφιας συγκεντρώνονται οι περισσότερες και ισχυρότερες βουλγαρικές και ξένες επιχειρήσεις και πολλοί είναι αυτοί που έρχονται αναζητώντας μια καλύτερη δουλειά και μια καλύτερη ζωή.

"Εδώ και πέντε χρόνια ζω και εργάζομαι στη Σόφια", είπε στη ρεπόρτερ της Βουλγαρικής Ραδιοφωνίας η κα Εβελίνα Ιβανόβα. "Γεννήθηκα στην πόλη Σάμοκοφ που απέχει 55 χιλιόμετρα από δω, αλλά οι εκεί συνθήκες εργασίας και οι απολαβές δεν είναι τόσο καλές όσο στη Σόφια. Οι μόνιμοι κάτοικοι της Σόφιας δυσαρεστούνται από την εσωτερική μετανάστευση, αλλά όλοι μας πρέπει να βρούμε κάποιο τρόπο να ζήσουμε καλύτερα".

Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, στη Σόφια ζουν περίπου ένα εκατομμύριο τριακόσιες χιλιάδες άτομα. Από τη στιγμή, όμως, που έχει καταργηθεί η υποχρεωτική δήλωση τόπου κατοικίας, τα ανεπίσημα στοιχεία μιλούν για περίπου 1.6 με 1.8 εκατομμύρια. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο ένα τέταρτο του πληθυσμού της Βουλγαρίας. Η αύξηση του πληθυσμού της όποιας κατοικημένης περιοχής, απαιτεί την παράλληλη και αντίστοιχη αύξηση των απαραίτητων φυσικών πόρων, πράγμα που οδηγεί στην ανάλογη αύξηση της μόλυνσης του περιβάλλοντος, των απορριμμάτων, του εδάφους, των υδάτων και της ατμόσφαιρας. Η σχεδόν ανεξέλεγκτη οικοδόμηση κατέστρεψε σε σημαντικό ποσοστό τους χώρους πράσινου - τους "πνεύμονες" της Σόφιας.

Η χαοτική ανάπτυξη της πόλης, στην περίοδο της μεταπολίτευσης, είχε σαν φυσικό επακόλουθο τη σημαντική αύξηση της κυκλοφορίας αυτοκινήτων. Λόγω της μη ορθολογικής ανάπτυξης των μέσων μαζικής μεταφοράς, σε συνδυασμό με την διεύρυνση των συνόρων της πόλης και την αύξηση των αποστάσεων, τα ιδιωτικά αυτοκίνητα είναι ο προτιμούμενος τρόπος μετακίνησης.

Σύμφωνα με το Γενικό πολεοδομικό και χωροταξικό σχέδιο που ψηφίστηκε για την περίοδο μέχρι το 2030, στη Σόφια θα δημιουργηθούν οδικές αρτηρίες ταχείας κυκλοφορίας, τραμ υψηλών ταχυτήτων, θα επεκταθούν οι γραμμές του μετρό και θα καλύπτουν τις περισσότερες συνοικίες της πόλης. Προβλέπεται η οικοδόμηση κέντρων αναψυχής, αθλητισμού, εμπορικών συμπλεγμάτων καθώς και 255 χιλιάδων νέων κατοικιών.

Μετάφραση: Σταύρος Βανιώτης