Η γλυπτική, που συνδέουμε με εποχές σαν την Αρχαιότητα και την Αναγέννηση, στις μέρες μας δεν είναι πολύ δημοφιλής, καθώς και οι σύγχρονοι γλύπτες, τα ονόματα των οποίων συχνά ξεχνάμε. Αυτό, όμως, δεν ισχύει για τον γλύπτη Γκεόργκι Τσαπκάνοφ-Τσάπα, τα έργα του οποίου είναι εξαιρετικά γνωστά. Ανάμεσά τους είναι το άγαλμα της Σόφιας – σύμβολο της πρωτεύουσας, το μνημείο των Πέτκο και Πέντσο Σλαβέικοβι, το μνημείο του Ραντόι Ράλιν, η προτομή του Γιορντάν Ραντίτσκοφ.

Μεγάλα έργα του υπάρχουν όχι μόνο στη Βουλγαρία, αλλά και σε δημόσιους χώρους και μουσεία στην Ευρώπη και την Ασία. Τα μικρά έργα του αποτελούν μέρος πολυάριθμων ιδιωτικών και κρατικών συλλογών στον κόσμο – της Εθνικής Πινακοθήκης στη Σόφια, το Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη, το Μουσείο «Πούσκιν» στη Μόσχα, το Μουσείο «Ουτσουκούσι-γκα-Χάρα» /Utsukushi-ga-Hara Open-Air Museum/ στην Ιαπωνία, την Ακαδημία «Λαλίτ Κάλα» /Lalit Kala Academy/ στο Νέο Δελχί κλπ.

Είναι παράξενο, ότι παρόλα τα έργα του, που δημιούργησε επί μισό αιώνα, για τον Γκεόργκι Τσαπκάνοφ δεν έχει δημοσιευθεί ούτε ένα έντυπο, που να περιλαμβάνει τουλάχιστον μερικά από γλυπτά του. Χάρη στην πρωτοβουλία της γκαλερί «Βαζράζντανε» στο Πλόβντιβ, όμως, στα έργα του αφιερώθηκε δίγλωσσο μεγάλο άλμπουμ, στο οποίο σε 150 σελίδες έχουν δημοσιευθεί 239 εικονογραφήσεις και 96 φωτογραφίες. Η παρουσίαση του καταλόγου έγινε στα πλαίσια της έκθεσης του ονομαστού δημιουργού, με την οποία η γκαλερί τίμησε τα 21 χρόνια της. Η γκαλερίστα Κρασιμίρα Αλέξιεβα μας διηγήθηκε λεπτομέρειες για την πρωτοβουλία, η οποία είναι προσωπική της υπόθεση:

«Για να πούμε την αλήθεια, αφορμή γι’ αυτήν την έκθεση είναι, ότι ο Γκεόργκι Τσαπκάνοφ, ο οποίος είναι 73 χρονών, δεν έχει ούτε ένα άλμπουμ, δεν υπάρχει ούτε ένα βιβλίο, αφιερωμένο στα έργα του, κάτι, που προκαλεί αγανάκτηση. Και εγώ αποφάσισα να κάνουμε τέτοιο άλμπουμ. Και αφού έγινε αυτό το πράγμα, χρειάστηκε να οργανώσουμε και την έκθεση, για να το παρουσιάσουμε. Ο δημιουργός δεν ήθελε τόσο να το κάνουμε, αλλά τελικά έγινε μια υπέροχη γιορτή. Και μάλιστα έβγαλε έργα από την προσωπική του συλλογή – ζωγραφιές, λιθογραφίες, έργα πλαστικής, ακουαρέλες.»

Το άλμπουμ αρχίζει με το εξής σημείωμα: «Αυτό το άλμπουμ είναι εκλεκτικό. Η ζωή είναι εκλεκτική.» Σ’ αυτό έχουν συγκεντρωθεί ζωγραφιές σε μυθολογικά και βιβλικά θέματα, ακουαρέλες, έργα με λαδομπογιές, έργα γλυπτικής. «Ό,τι και αν βγει από τα χέρια του, έχει την ποιότητα κλασικής και λες και με την πάροδο του χρόνου αυξάνεται και η πνευματική γενναιοδωρία, την οποία χαρίζει στους θεατές του. Ο Τσάπα εξύμνησε, γελοιοποίησε και κατέκρινε με πολλή αγάπη για τον άνθρωπο όλα τα ανθρώπινα στοιχεία και παραμένει αξεπέραστος ουμανιστής στη σύγχρονη τέχνη μας», συνοψίζει η Κρασιμίρα Αλέξιεβα.

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα

Φωτογραφίες: Ιοάν Κόλεφ