Το Υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Χωροταξίας δημοσίευσε πρόσφατα για κοινή συζήτηση Εθνική Στρατηγική Στέγασης, ανάμεσα στους στόχους της οποίας είναι και η εύρεση τρόπου ο αυξανόμενος αριθμός ακατοίκητων κατοικιών στη χώρα να μπορεί να χρησιμοποιείται και για κοινωνικές ανάγκες. Το θέμα βρήκε ευρεία απήχηση στα εθνικά μίντια, ουσιαστικά όμως δεν είναι το κάτι νέο. Ήδη στα τέλη του περασμένου έτους η εφημερίδα «Capital» σε άρθρο της με τίτλο «Οι κατοικίες στη Βουλγαρία: πιο άδειες, αλλά και πιο ακριβές» γνωστοποίησε ορισμένα ανησυχητικά στατιστικά στοιχεία, επικαλούμενη έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας. Στην έκθεση, παραγγελία του Υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, διαπιστώνεται μία παράδοξη κατάσταση στη βουλγαρική αγορά ακινήτων, στην οποία στις συνθήκες μείωσης του πληθυσμού υπάρχει πλεόνασμα κατοικιών, ενώ η αγορά τους γίνεται όλο και πιο δύσκολη και ακριβή.

Στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη η Βουλγαρία είναι η χώρα με το δεύτερο μεγαλύτερο μερίδιο των εξόδων των νοικοκυριών, συνδεδεμένων με τις κατοικίες. Το πρόβλημα γίνεται πιο περίπλοκο και από το γεγονός ότι η αγορά μίσθωσης στη χώρα δεν είναι αναπτυγμένη, λόγω έλλειψης ασφάλειας και κίνητρων για τους εκμισθωτές. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία προς το παρόν οι ακατοίκητες κατοικίες στη Βουλγαρία ανέρχονται σε 1 220 416 ή περισσότερο από το 31% όλων των κατοικιών, ενώ στο μεταξύ όλο και περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ευκαιρία να αποκτήσουν δική τους κατοικία ή αντιμετωπίζουν δυσκολίες για τη μίσθωσή της. Για τον λόγο ένα από τα βασικά καθήκοντα διαχείρισης του στεγαστικού αποθέματος είναι να βρεθεί τρόπος ο αριθμός των ακατοίκητων κατοικιών να μειωθεί και να αυξηθεί η εκμετάλλευσή τους. Το πρόβλημα είναι δύσκολο για επίλυση και ενόψει του γεγονότος ότι το μερίδιο των δημόσιων κατοικιών ανέρχεται σε μόλις 2,4%, δύσκολα διοικείται, επειδή οι κατοικίες αυτές είναι σκορπισμένες ανάμεσα σε ιδιόκτητες, ενώ οι δήμοι έχουν περιορισμένα κονδύλια για τη συντήρησή τους.

Μία από τις ιδέες της κυβέρνησης είναι με αλλαγές στη φορολόγηση να καθιερωθούν κίνητρα για τη μίσθωση των ακατοίκητων κατοικιών. Συζητείται και η δυνατότητα παραχώρησης χαμηλότοκων δανείων ή άλλων χρηματοοικονομικών εργαλείων σε συνδυασμό με επιχορηγήσεις.

Για τη διεξαγωγή πιο δραστήριας και συστηματικής στεγαστικής πολιτικής πρέπει επίσης να διευκρινιστούν σαφέστερα οι ευθύνες των κρατικών και των τοπικών αρχών. Σε κεντρικό επίπεδο υπάρχει ανάγκη από όργανο που να διεξάγει την εθνική στεγαστική πολιτική, ενώ σε τοπικό – από δυνατότητες για εκπόνηση και εκπλήρωση των δημοτικών στεγαστικών προγραμμάτων.

Είναι δυνατόν να υπάρχει πρόβλημα και με την αξιοπιστία των στοιχείων που χρησιμοποιούνται προς το παρόν. Ο μεγάλος αριθμός ακατοίκητων ακινήτων μπορεί να οφείλεται και σε ατέλειες στην απογραφή του πληθυσμού και την καταμέτρηση του στεγαστικού αποθέματος από το 2011, όπου στις κατοικίες περιλαμβάνονταν και εξοχικά, κατοικίες σε θέρετρα και ξενοδοχεία. Οι ατέλειες στην καταμέτρηση από το 2011 αναγνωρίζονται και από την ίδια την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, που το μήνα αυτό άρχισε προετοιμασία για νέα απογραφή του πληθυσμού, που προγραμματίζεται για το 2021.

Επιμέλεια: Στοΐμεν Παβλόφ

Μετάφραση: Σοφία Μπόντσεβα