Ένας θρύλος λέει πως για να κάνει τη ζωή του Αδάμ και της Εύας στη γη υποφερτή ο Θεός τους έδωσε χρήσιμα βότανα μεταξύ των οποίων ήταν το δεντρολίβανο – για να κρατάει ψηλά το ηθικό τους και η λεβάντα – για να ευφραίνεται η ψυχή τους. Η Βουλγαρία με 200 τόνους αιθέριου ελαίου λεβάντας κρατάει την πρώτη θέση παγκοσμίως στην παραγωγή του. Παραδοσιακά η λεβάντα καλλιεργείται στη Νότια Βουλγαρία αλλά τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν παραγωγοί και στην Δοβρουτσά.

Χιλιάδες οικογένειες στη Βουλγαρία ασχολούνται βιοποριστικά με την παραγωγή αιθέριου ελαίου λεβάντας και μια από αυτές είναι η τετραμελής οικογένεια της Γιλντίζ Φαζλά (YildizFazli), από το χωριό Χατζηντημήτροβο στην περιοχή του Καζανκλάκ και της Στάρα Ζαγκόρα, η οποία παράγει αιθέριο έλαιο λεβάντας από το 2003.

«Έχουμε 30 στρέμματα λεβάντα και 10 στρέμματα τριανταφυλλιές, λέει η Γιλντίζ. Κυρίως χρησιμοποιούμε τα φυτά για μεταφύτευση. Φέτος οι μετεωρολογικές συνθήκες δεν ήταν καλές – έβρεξε πολύ, δεν είχε πολύ ήλιο και παρήγαμε μόνο 86 κιλά αιθέριο έλαιο λεβάντας ενώ πέρσι είχαμε παράγει 182 κιλά. Η λεβάντα θερίζεται τον Ιούλιο όταν έχει περάσει η ανθοφορία της και δεν έχει πια μέλισσες γύρω της. Τότε κάνει πολύ ζέστη – γύρω στους 30 βαθμούς Κελσίου και το αιθέριο έλαιο που βρίσκεται στη ρίζα του φυτού αρχίζει να ανεβαίνει προς τον κορμό του. Όσο πιο πολύ ζέστη κάνει τόσο περισσότερο έλαιο συγκεντρώνεται».Τα φυτά για μεταφύτευση χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία νέων κήπων. Η οικογένεια της Γιλντίζ παράγει περίπου 3 εκ. ρίζες οι οποίες προέρχονται από φυτά 2-3 ετών. Έχουν πελάτες από όλη τη Βουλγαρία οι οποίοι ζητάνε και τριανταφυλλιές.

«Για τις τριανταφυλλιές ήταν καλή χρονιά, λέει η Γιλντίζ. Δεν μαζεύουμε τα πέταλα, εμείς καλλιεργούμε μόνο δενδρύλλια. Η λεβάντα μπορεί να καλλιεργείται βιοποριστικά αλλά για να μπορεί να ζήσει μια οικογένεια χρειάζονται 30-40 στρέμματα».

Το 2017 η Βουλγαρία ήταν ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αιθέριου ελαίου λεβάντας στον κόσμο. Τη μεγαλύτερη κατανάλωση του προϊόντος σημειώνει η Γαλλία ενώ το βουλγάρικο έλαιο πωλείται καλά και στις ΗΠΑ, την Γερμανία, την Αυστρία, την Ιαπωνία, την Ελβετία, την Ιταλία, το Ντουμπάι και αλλού. Η στατιστική δείχνει επίσης πως το 2017 στην Βουλγαρία υπήρχαν 50 000 στρέμματα λεβάντας. Σύμφωνα με πληροφορίες από τους αγρότες τα έσοδα από ένα στρέμμα λεβάντας ανέρχονται σε 1 000-2 000 δολάρια.

Φωτογραφίες : Σεφκιέ Τσακάρ και Σεβντά Ντιουκιαντζί

Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα