Φέτος η Υπηρεσία των Κρατικών Αρχείων δεν θα ανοίξει τον εκθεσιακό χώρο της για να γιορτάσει την Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων. Ωστόσο, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω του κορανοϊού γίνεται μια ευκαιρία να κάνουμε μια εικονική βόλτα στο παρελθόν. Μέσω της διατηρημένης κληρονομιάς μπορούμε να συναντήσουμε εκπληκτικούς ανθρώπους και να βιώσουμε γεγονότα που σηματοδότησαν όχι μόνο τον δρόμο της χώρας μας, αλλά και εμάς ως πολίτες και άτομα.

47 ψηφιακές εκθέσεις, που έχουν δημιουργηθεί μεταξύ 2007 και 2020, είναι ήδη ανεβασμένες στον ιστότοπο της Υπηρεσίας. Οι εκθέσεις παρουσιάζουν σημαντικά ιστορικά γεγονότα και προσωπικότητες, καθώς και επετείους από τη δημιουργία διπλωματικών σχέσεων με άλλες χώρες. Οι εκθέσεις μιλούν για τον πιο επιτυχημένο δήμαρχο της Σόφιας Ιβάν Ιβάνοφ, για την έγκριση του Συντάγματος του Τάρνοβο και η δημιουργία της νέας βουλγαρικής πρωτεύουσας, της Σόφιας, για τη γέννηση της κοινωνίας των πολιτών στη χώρα μας, για τη μοίρα των Εβραίων της Βουλγαρίας, για τον πρίγκιπα Αλέξανδρο Μπατένμπεργκ, για τον επιστήμονα Βίντεν Ταμπάκοφ, για τον συγγραφέα Γιορντάν Γιόβκοφ, για την ταξιδεύτρια Λιούμπα Κουτίντσεβα και πολλούς άλλους.

Η δημιουργία μιας μνήμης για την ιστορία της χώρας μας ξεκίνησε μετά την Απελευθέρωση, αλλά μερικές μαρτυρίες μας φέρνουν μερικούς αιώνες πίσω. Τα αρχεία περιέχουν πληροφορίες για πολλές επιδημίες που πήραν θύματα μεταξύ του βουλγαρικού λαού.

«Αν κοιτάξουμε τα έγγραφα, θα δούμε ότι και οι ασθένειες, και τα μεγάλα επιδημικά κύματα, και οι ατυχίες που σχετίζονται με αυτές, συνόδεψαν τη ζωή των προγόνων μας εδώ και χιλιετίες.» λέει ο πρόεδρος της Υπηρεσίας αν. καθ. Μιχαήλ Γκρούεφ. «Εδώ και ενάμιση αιώνα, έχουμε πληροφορίες σχετικά με τη χρήση της καραντίνας ως βασικό μέσο αντιμετώπισής τους. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, η πανούκλα ήταν η πιο τρομερή ασθένεια. Στη σύγχρονη εποχή, υπάρχουν πληροφορίες για τη χολέρα, η οποία σκότωσε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, ειδικά κατά τη διάρκεια των πολέμων, του τύφου, της ελονοσίας και της ισπανικής γρίπης.»

Η Υπηρεσία συνεχίζει να εμπλουτίζει τα αρχεία της και χάρη στους συγγενείς που αποφάσισαν να μοιραστούν κληρονομικές φωτογραφίες και έγγραφα. Τα πιο ενδιαφέροντα αντικείμενα που έλαβε πρόσφατα η Υπηρεσία σχετίζονται με τον πολιτικό Γ.Μ. Ντιμιτρόφ, με τους λογοτέχνες Ευγενία Μαρς, Βαλέρι Πετρόφ, Λέντα Μίλεβα.

«Έχουμε το πρώτο χειρόγραφο του ίσως πιο διάσημου παιδικού ποιήματος της Λέντα Μίλεβα, «Το άσπρο λαγουδάκι», η αλληλογραφία της με άλλους συγγραφείς, οι μεταφράσεις της από τα σχολικά της χρόνια στο Αμερικανικό Κολέγιο. Εξαιρετικά πολύτιμο είναι και το ταμείο του Βαλέρι Πετρόφ το οποίο παρουσιάζει το εργαστήριο του καλλιτέχνη, αν και μικρό σε όγκο.»

Οι αναγνώστες δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τους ιστότοπους που είναι αφιερωμένοι στους πολέμους και ειδικά στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, λόγω της πλήρους περιγραφή με σχεδόν 100 χιλιάδες ονόματα των θυμάτων. Σύμφωνα με τον καθ. Μιχαήλ Γκρούεφ, σχεδόν 5 000 ερευνητές έχουν επισκεφθεί το αρχείο τον τελευταίο χρόνο.

«Το αρχείο παραδοσιακά δεν είναι μέρος όπου έρχονται οι πολιτικοί» λέει ο ίδιος ως επιχείρημα γιατί κανείς τους δεν έρχεται. Αλλά πού θα ήταν η Βουλγαρία σήμερα αν η πολιτική τάξη μας μάθαινε από το παρελθόν;

«Σύμφωνα με τον Τζέφερσον, η ιστορία της ανθρωπότητας διδάσκει ότι η ανθρωπότητα δεν μαθαίνει από την ιστορία της. Φυσικά, πολλά λάθη μπορούν να αποφευχθούν ή μπορεί να φανεί στο παρελθόν πώς οι πρόγονοί μας ανταποκρίθηκαν σε τέτοιες προκλήσεις. Αλλά, όπως λένε, ο χρόνος είναι μπροστά μας.»

Φωτογραφίες: @BulgarianArchives

Μετάφραση: Άιλιν Τόπλεβα