Η πανδημία Covid-19 άλλαξε πολλά πράγματα στη ζωή μας, στη δουλειά μας, στην ευαισθησία μας. Κι αυτή η αλλαγή είναι η λεπτή κόκκινη γραμμή στη νέα έκθεση «Καταιγίδες, πάρκο, πριγκίπισσες με κυλίνδρους», η οποία εγκαινιάζεται την 16η Απριλίου, στη γκαλερί Structura στην Σόφια και δίνει την ευκαιρία για τη δημιουργό Ντανιέλα Κόστοβα να επιστρέψει στην πατρίδα της την Βουλγαρία.

Η Ντανιέλα Κόστοβα γεννήθηκε στη Σόφια, όπου αποφοίτησε από την Εθνική Ακαδημία Τεχνών με πτυχίο Ζωγραφικής το 1998 και στην συνέχεια, «μετά από κάποιο διάστημα πειραματισμών», πήγε να σπουδάσει στο Rensselaer Polytechnic Institute, Troy, στην Νέα Υόρκη. Μετά την αποφοίτησή της, κλήθηκε να γίνει μέλος της ομάδας του Ινστιτούτου, στο οποίο διδάσκει σήμερα.

Η Ντανιέλα, από τα φοιτητικά της χρόνια στην Σόφια, ασχολείται με τις, αποκαλούμενες, μη συμβατικές μορφές τέχνης. Τα έργα της είναι ένα υβρίδιο μεταξύ της σύγχρονης Δυτικής ακτιβιστικής τέχνης και της κλασικής βουλγαρικής ανάγνωσης. Σύμφωνα με την ίδια, είναι πολύ σημαντικό να κοιτάμε τον πολιτισμό μας, μέσα από το πρίσμα κάποιου άλλου τόπου. Μια τέτοια εμπειρία μας δίνει περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το ποιοι είμαστε. Στο πλαίσιο αυτό, το 2006, δημιούργησε το ντοκιμαντέρ «Σώμα χωρίς Όργανα. Βουλγαρικό μπαρ», το οποίο αποτελεί ένα είδος μελέτης για το πώς ο εγγενής πολιτισμός, η αισθητική και η κατανόησή του, αλλάζει έξω από την χώρα και ιδιαίτερα σε μια κοσμοπολίτικη πόλη όπως η Νέα Υόρκη. Η Ντανιέλα Κόστοβα έχει παρουσιάσει τα έργα της σε ολόκληρο τον κόσμο. Η Βουλγαρία είναι πάντα μέρος των έργων αυτών και σήμερα η πατρίδα της φιλοξενεί την τελευταία της έκθεση με τίτλο "Καταιγίδες, πάρκο, πριγκίπισσες με κυλίνδρους".

«Μετά την αναχώρησή μου για την Νέα Υόρκη, συνέχισα τη σχέση μου με τη Βουλγαρία και πολύ συχνά δούλευα με Βούλγαρους επιμελητές», λέει η καλλιτέχνης σε συνέντευξή της στο πρόγραμμα «Χρίστο Μπότεφ» της ΒΕΡ. Η προσωπική μου ιστορία, ο τρόπος με τον οποίο βλέπω τα πράγματα, επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το πού μεγάλωσα, με ποιους συνεργάστηκα, πώς αναπτύχθηκα ως καλλιτέχνης. Αυτός ο διάλογος είναι πολύ εποικοδομητικός και, επίσης, κατά κάποιον τρόπο με προσγειώνει. Με την επιμελήτρια Ιλίνα Κοράλοβα ήρθαμε σε επαφή πριν από τρία χρόνια. Γεννήθηκαν πολλές ιδέες, μερικές από τις οποίες αναπτύξαμε σε αυτήν την έκθεση.

Η έκθεση παρουσιάζει τρία έργα που δημιουργήθηκαν τον περασμένο χρόνο και, όπως λέει η καλλιτέχνης, πρόκειται για την προσωπική της προοπτική για την ξεχωριστή, παράξενη, ακόμη και τρελή περίοδο την οποία βιώνουμε. «Οι «Καταιγίδες, πάρκο, πριγκίπισσες με κυλίνδρους», αντικατοπτρίζουν, όχι χωρίς κάποια ειρωνεία, τα παράδοξα της (αυτό)απομόνωσης και της συνειδητοποίησης της σημασίας της κοινωνικής επαφής, των (αυτό)περιορισμών και της δυνατής επιθυμίας της απαλλαγής απ’ αυτούς», εξηγεί η καλλιτέχνης:

«Από την αρχή της πανδημίας, το πρόβλημα του σχεδιασμού έγινε πολύ ενδιαφέρον για μένα, επειδή ήταν σίγουρο ότι η κατάσταση θα επηρεάσει όλους τους τομείς της ζωής, λόγω της απόστασης από τις μάσκες και τα σήματα που τοποθετούνται παντού. Βλέπουμε μια αλλαγή στο σχεδιασμό του περιβάλλοντος, αλλά και μια αλλαγή στο σχεδιασμό των ίδιων των σχέσεών μας. Στη Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, τα εστιατόρια δημιούργησαν πρόχειρα παραπήγματα, κατασκευασμένα από φθηνά υλικά, που έχουν αλλάξει εντελώς το περιβάλλον. Κατά κάποιο τρόπο, άρχισε να λείπει, όλο και περισσότερο, η σταθερότητα που είχαμε γύρω μας. Δεν υπάρχουν πια τα υλικά δεδομένα που συνδέονται με κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο. Για την ώρα, τα πάντα είναι υπό αμφισβήτηση, ακόμη και ολόκληρη η υλική μας κουλτούρα».

Φωτογραφίες: πρ. αρχείο, facebook.com daniela.kostova.54, structura.gallery

Επιμέλεια: Βέσελα Κράστεβα (από συνέντευξη της Ντιάνα Ποπόβα του προγράμματος Χρίστο Μπότεφ της ΒΕΡ)

Μετάφραση και επιμέλεια: Σταύρος Βανιώτης