Η επίσκεψη του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας Ζόραν Ζάεφ στη Σόφια στις 17 Ιουνίου ξεκίνησε σε χαμηλούς τόνους και από τις δύο πλευρές. Μια ημέρα πριν από την άφιξη της αντιπροσωπείας από τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, το βουλγαρικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι στο προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (24-25 Ιουνίου), η Βουλγαρία δεν θα εγκρίνει την έναρξη ενταξιακών συνομιλιών της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ. Ο λόγος είναι η μόνιμη μη εκπλήρωση της Συνθήκης Φιλίας και Καλής Γειτονίας από το 2017. Ο Ζάεφ βρήκε δικαιολογία στην τρέχουσα πολιτική κατάσταση: «Έχω την αίσθηση ότι στις 22 Ιουνίου δεν θα υπάρξει απόφαση, επειδή η Βουλγαρία έχει υπηρεσιακή κυβέρνηση και δεν έχει κοινοβούλιο.» Επίσης, όρισε και τις κόκκινες γραμμές των Σκοπίων ότι «δεν θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις για τη γλώσσα και την ταυτότητα της Βόρειας Μακεδονίας». Η Σόφια τονίζει από καιρό ότι έχει αναγνωρίσει και τις δύο, αλλά με την αποσαφήνιση ότι αυτό ισχύει για την περίοδο μετά την ανακήρυξη τους το 1944.

«Η πολιτική της Βουλγαρίας παραμένει αμετάβλητη εδώ και πολλά χρόνια. Υποστηρίζουμε σταθερά τη Βόρεια Μακεδονία, την Αλβανία και τα Δυτικά Βαλκάνια στο δρόμο τους προς την ένταξη στην ΕΕ. Αλλά πρώτα πρέπει να λύσουμε τα προβλήματα, ώστε να μην τα φέρουμε στην ΕΕ.» Αυτό δήλωσε ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός Στέφαν Γιάνεφ μετά τη συνομιλία με τον ομόλογό του. «Η διαμάχη μεταξύ Σκοπίων και Σόφιας είναι διμερής και πρέπει να επιλυθεί σε διμερές επίπεδο» συμφώνησε ο Ζόραν Ζάεφ. Δήλωσε επίσης ότι η επίσκεψη στη Σόφια θα ενθαρρύνει το έργο της κοινής ιστορικής επιτροπής που συστάθηκε βάσει της Συμφωνίας Γειτονίας.

«Οι ιστορικοί είναι άνθρωποι της επιστήμης. Αλλά δεν πρέπει να οδηγούν την πολιτική, διότι η πολιτική είναι ευθύνη των κυβερνήσεων» δήλωσε ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Στέφαν Γιάνεφ σε συνέντευξή του στο πρακτορείο ειδήσεων της Βόρειας Μακεδονίας. «Μήπως πρέπει να περιμένουμε άλλα πέντε χρόνια για να επιτύχει κάτι η επιτροπή; Κατά τη γνώμη μου, αυτό δεν είναι ρεαλιστικό» τόνισε ο Γιάνεφ.

«Σε κάποιο βαθμό, η Συνθήκη Φιλίας και Καλής Γειτονίας, την οποία υπογράψατε το 2017, δεν είχε συγκεκριμένους δεσμευτικούς όρους και προθεσμίες. Αυτό έδωσε αφορμή για διάφορες ερμηνείες» δήλωσε ο ΠτΔ Ρούμεν Ράντεφ ο οποίος επίσης συναντήθηκε με τον Ζόραν Ζάεφ. Ο αρχηγός του κράτους της Βουλγαρίας επισήμανε ότι τα τελευταία 2 χρόνια οι διμερείς σχέσεις μπήκαν σε αδιέξοδο, γεγονός που επηρέασε τις διαπραγματεύσεις των Σκοπίων με την ΕΕ.

Η βουλγαρική και η μακεδονική πλευρά δεν ανακοίνωσαν δημόσια ποια συγκεκριμένα βήματα συζητούνται για την επίλυση της διαμάχης. Σύμφωνα με διάφορες πηγές, ο Ζάεφ έχει υποσχεθεί ότι η Βόρεια Μακεδονία θα αλλάξει το σύνταγμά της και θα εγγράψει τους Βούλγαρους ως μέρος των εθνικών ομάδων της χώρας. Προτάθηκε επίσης η έγκριση μιας ειδικής δήλωσης για τις γλώσσες των δύο χωρών, οι οποίες μοιάζουν πολύ αλλά είναι διαφορετικές και διεθνώς αναγνωρισμένες.

Φωτογραφίες: bgnes

Μετάφραση: Άιλιν Τόπλεβα