Η Ανταρκτική έχει εμπνεύσει πλήθος γεωγραφικών ανακαλύψεων στο παρελθόν. Η περιοχή της Ανταρκτικής καταλαμβάνει περίπου το 20% του Νότιου ημισφαιρίου και συμπεριλαμβάνει την ήπειρο Ανταρκτική αλλά και τα ύδατα και τα νησιά στον Νότιο Ωκεανό. Η Βουλγαρία ξεκίνησε να έχει μόνιμη παρουσία στην Ανταρκτική το 1988 όταν κατασκευάστηκε βουλγάρικο καταφύγιο στην νήσο Λίβινγκστον, στα νησιά Νότια Σέτλαντ. Το καταφύγιο αυτό ανακηρύχτηκε βάση ερευνών «Άγιος Κλήμης Αχρίδας» το 1993 και στα τέλη του ίδιου έτους στην Σόφια ιδρύθηκε το Βουλγάρικο Ανταρκτικό Ινστιτούτο. Το 1998, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, το ΒΑΙ ορίστηκε εθνικός διαχειριστής της δράσης της Δημοκρατίας της Βουλγαρίας στην Ανταρκτική. Το Ινστιτούτο διοργανώνει ετήσιες εκπαιδευτικές εκδρομές στην παγωμένη ήπειρο και φροντίζει τον βουλγάρικο ερευνητικό σταθμό εκεί.

Στις έρευνες συμμετέχουν γεωλόγοι, φυσικοί, χημικοί, μετεωρολόγοι, βιολόγοι, ιατροί κ.ά.. Τα αποτελέσματα των ερευνών δημοσιεύονται σε ειδικές βουλγάρικες και ξένες εκδόσεις. Το Φεβρουάριο του 2022 διοργανώθηκε η 30ή ερευνητική αποστολή αλλά λίγο νωρίτερα για την Ανταρκτική αναχώρησαν ειδικοί χτίστες που κατασκεύασαν νέο εργαστήριο στο οποίο η αποστολή έκανε πειράματα στον τομέα της ιατρικής για το ανθρώπινο δέρμα και για τον ύπνο.  Το Εθνικό Πρόγραμμα Πολικών Ερευνών χρηματοδοτείται από το υπουργείο Παιδείας και Επιστημών.

«Κάθε ένα από τα πρότζεκτ των επιστημόνων περνάει από κριτική επιτροπή, εκτιμάται και επιλέγονται μόνο όσα έχουν λάβει υψηλή βαθμολογία, λέει η διδάκτωρ Βέσελα Εφτίμοβα, υδροβιολόγος στο Ινστιτούτο Βιοποικιλότητας και Οικοσυστημάτων της ΒΑΕ, στο τμήμα για τα υδάτινα οικοσυστήματα, η οποία ανήκε στην 11μελή ομάδα της ερευνητικής αποστολής όπου συμμετείχαν εκτός από επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Σόφιας «Άγ. Κλήμης της Αχρίδας» και συνάδελφοί τους από τον Καναδά και την Αυστρία.

Μεγάλο μέρος της ομάδας ερευνούσε το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Εκεί όπου βρίσκεται η βάση μας παρατηρείται λιώσιμο των αιώνιων πάγων, δημιουργούνται λίμνες και προκύπτει ζωή. Πρόκειται για αρθρόποδα τα οποία ερευνώ και πιο ειδικά ασχολούμαι με το πώς τα επηρεάζουν οι υπέρυθρες ακτίνες. Θεωρώ μεγάλη τύχη το να δουλεύω σ’ αυτό το τόσο απομακρυσμένο από τον υπόλοιπο κόσμο εργαστήριο».

Στην Ανταρκτική δεν υπάρχουν ντόπιοι κάτοικοι αλλά τα τελευταία χρόνια η επίδραση της ανθρώπινης δραστηριότητας γίνεται όλο και πιο αισθητή.

«Η περιοχή αυτή είναι ένα αγνό οικοσύστημα που δεν έχει έρθει σε επαφή με βιομηχανία, γεωργία, αστυφιλία, λέει η κυρία Εφτίμοβα. Εκεί όμως υπάρχει και αρκετό διοξείδιο του Άνθρακα στην φυσική του μορφή το οποίο συνδέεται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου και τις κλιματολογικές αλλαγές».

Φωτογραφίες: Δρ. Βέσελα Εφτίμοβα

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα