Στις 13 Νοεμβρίου 1745 στην Γαλλία γενήθηκε ο γάλλος παιδαγωγός Βαλεντίν Αγιουί (Valentin Haüy 1745 –1822) στον οποίο χρωστάμε την δημιουργία της Μεθόδου Εκπαίδευσης Ανθρώπων με Προβλήματα Όρασης που ονομάζεται «Τυφλοπαιδαγωγική». Ο Αγιουί ίδρυσε στην πατρίδα του το πρώτο στον κόσμο Ίδρυμα για τυφλούςστο οποίο φοίτησε από το 1819 ο Λουί Μπράιγ (Louis Braille1809 – 1852), ο εφευρέτης συστήματος γραφής και ανάγνωσης, μαθηματικών και μουσικής για τυφλούς που φέρει το όνομά του, καθιερώθηκε το 1906 και χρησιμοποιείται έως σήμερα.

• Έκθεση ειδικά για αόμματους στην Εθνική Πινακοθήκη

Στην Βουλγαρία υπολογίζεται ότι υπάρχουν περίπου 400 000 άτομα με μέτριο ή σοβαρό πρόβλημα όρασης ή ακόμα και με πλήρη τύφλωση. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν πολύ περιορισμένες δυνατότητες εργασίας ενώ το αστικό περιβάλλον δεν είναι διαμορφωμένο αρκετά κατάλληλα έτσι ώστε να έχουν ποιοτική κινητικότητα και πραγματική πρόσβαση στις κοινωνικές υπηρεσίες.

• Οι εικόνες φανερώνουν την ομορφιά τους σε ειδική έκδοση για τυφλούς

Οι Βούλγαροι που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης βρίσκουν υποστήριξη στην Ένωση Τυφλών και στο Εθνικό Πολιτιστικό Κέντρο Τυφλών «Λουί Μπράιγ» στην Σόφια το οποίο διαθέτει περίπου 2 000 βιβλία σε γραφή μπράιγ ή ηχογραφημένα. Υπάρχουν και πολλοί εθελοντές που διοργανώνουν διάφορες καμπάνιες. Μια από αυτές είναι η «Κομιξίλνιτσα» που στόχο έχει να βελτιώνει την πρόσβαση των ατόμων με προβλήματα όρασης στον πολιτισμό. Βάση του πρότζεκτ αυτού δημιουργούνται κόμιξ κατάλληλα για αόμματους. Η πρωτοβουλία ακολουθεί το παράδειγμα χωρών όπως η ΗΠΑ, το Βέλγιο, η Γαλλία και η Ιαπωνία και υποστηρίζεται από το Εθνικό Ταμείο Πολιτισμός.

«Πλέον υπάρχουν αρκετά ηχογραφημένα βιβλία και μπορεί σε μικρότερο βαθμό αλλά το ίδιο ισχύει και για τις ταινίες. Όσον αφορά όμως τα κόμιξ υπάρχει ένα κενό, είπε για το Ράδιο Βουλγαρία ένας από τους εμπνευστές του πρότζεκτ, ο Ιβάν Καραστογιάνοβ. Με την ομάδα μου αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι για να καλύψουμε αυτό το κενό και εμπνευστήκαμε από καλές πρακτικές που ήδη υπήρχαν σε άλλες χώρες».

Ο Ιβάν από μικρός ήταν παθιασμένος συλλέκτης κόμιξ αλλά τα τελευταία χρόνια η όρασή του αδυνάτισε και πλέον δεν μπορεί να απολλαμβάνει την συλλογή του όπως παλιά. Όταν αποφάσισε να δημιουργήσει κόμιξ για ανθρώπους με προβλήματα όρασης έλαβε υποστήριξη από τους ηθοποιούς Γκεόργκι Άρσοβ, Μαριέλα Ντιμιτρόβα και Σβετλάνα Σμόλεβα. Η Σβετλάνα έγινε και σκηνοθέτης της μεταγλώτισης και τα κόμιξ ηχογραφήθηκαν σε CD.

Η ομάδα έχει ετοιμάσει μέχρι στιγμής 2 κόμιξ της Μάγια Μπότσεβα – το «Ρουσαλίι» που έχει τυπωθεί κε με γραφή Μπράιγ και «Τα ταξίδια της Γουίκι». Τώρα περιμένουν έγκριση για άλλο ένα πρότζεκτ χάρη στο οποίο ελπίζουν να λάβουν χρηματοδότηση για άλλα 7 κόμιξ. Το «Ρουσαλίι» διηγείται την ιστορία μιας εφηβικής αγάπης. Ο πατέρας ενός αγοριού, του 16χρονου Σάμι, πηγαίνει στην Ιισπανία και στέλνει τον γιό του να περάσει το καλοκαίρι με τις 2 θείες του κοντά στην πόλη Σβόγκε. Εκεί ο νεαρός συναντά και ερωτεύεται την Ρόσι. Υπάρχει όμως και κάποιο άλλο αγόρι που την επιθυμεί και μέσα στην ζήλια του ρίχνει το κορίτσι στο ποτάμι. Η αστυνομία αναζητά την κοπέλα αλλά οι έρευνες αποδεικνύονται μάταιες. Ο Σάμι απαρηγόρητος επιστρέφει με τον πατέρα του στην Σόφια αλλά στον δρόμο, μέσα στο ποτάμι, βλέπει μια γυναικεία φιγούρα με ουρά ψαριού. Η Ρόσι έχει γίνει γοργόνα.

Το θέμα στο κόμιξ «Τα ταξίδια της Γουίκι» είναι πολύ πιο παιδικό αλλά η ιστορία είναι διδακτική.

«Γίνεται λόγος για ένα κοριτσάκι που βρίσκει ένα μεγάλο, πολύχρωμο λουλούδι, λέει ο Ιβάν. Όσο το κοιτάζει πάνω από το παιδί περνά πετώντας μια μάγισσα που ρίχνει μια σκόνη στο λουλούδι κι εκείνο μετατρέπεται σε ιπτάμενη σκούπα την οποία το κοριτσάκι καβαλάει και αρχίζει να κυνηγάει την μάγισσα για να την εκδικηθεί. Κυνηγώντας την μάγισσα το κορίτσι φτάνει στο φεγγάρι όπου βιώνει πολλές περιπέτειες, συναντά έναν νεαρό ιππότη, ποντίκια που μιλάνε και σώζει μια πόλη γεμάτη λουλούδια από τον κίνδυνο να την καλύψουν με σκουπίδια».  

Ο Ιβάν ελπίζει οι άνθρωποι με προβλήματα όρασης, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, να είναι θετικοί προς τον κόσμο που τους περιβάλλει και να επικεντρώνονται στα μικρά πράγματα που δίνουν νόημα στις μέρες μας και μας κάνουν ευτυχισμένους.

Επιμέλεια: Αγάπη Γιορντανόβα