Σήμερα είναι η Ημέρα του Αγίου Αντωνίου, του ιδρυτή του μοναχισμού που είναι και ο προστάτης των σιδεράδων και των μαχαιροποιών. Στην λαϊκή παράδοση θεωρείται δίδυμος αδερφός του Αγίου Αθανάσιου τον οποίο η ΒΟΕ τιμά αύριο και οι δυό τους ήταν σιδεράδες. Αυτήν την ιδιαίτερη ημέρα εμείς σας παρουσιάζουμε τον Ιβάν Κιούποβ που είναι ένας από τους λίγους μαχαιροποιούς στην Βουλγαρία.

Ο Ιβάν είναι 35 χρονών και δεν είναι απόγονος μαχαιροποιών, ήθελε όμως από μικρός να γίνει μάστορας σ’ αυτήν την τέχνη. Πριν από 8 χρόνια άρχισε να μελετά και να επικοινωνεί με άλλους μαχαιροποιούς για να συσωρεύσει πείρα. Σήμερα κι ας είναι αυτοδίδακτος φτιάχνει μαχαίρια για τα νοικοκυριά, για κυνηγούς και για αισθητική απόλαυση.

«Το να φτιάξεις ένα καλό και όμορφο μαχαίρι απαιτεί γνώση, πολλή δουλειά και μεράκι, λέει στην Ίβα Σεΐζοβα, από την ΒΕΡ Μπλαγκόεβγκραντ, ο Ιβάν Κιούποβ, από το χωριό Κρούπνικ, στην ΝΔ Βουλγαρία. Κάθε μαχαίρι είναι μοναδικό, έχει την ιστορία του. Για να το τελειώσω μου παίρνει από 5 έως 20 μέρες. Οι άνθρωποι αγοράζουν μαχαίρια για τον εαυτό τους και για να τα κάνουν δώρο. Όχι μόνο στις γιορτές μα και τις καθημερινές. Το σημαντικό είναι να μην ξεχνάμε την παράδοση ότι μαχαίρι δεν χαρίζεται αλλά εξαγοράζεται. Δηλαδή όταν κάποιος μας χαρίζει μαχαίρι πρέπει να τον ασημώσουμε, να του δώσουμε ένα νόμισμα ακόμα και ελάχιστης αξίας που όμως να χρησιμεύσει συμβολικά σαν να το αγοράζουμε. Έτσι είναι και με τα ρολόγια. Τα μαχαίρια μου είναι ανώτατης ποιότητας. Χρησιμοποιώ εξαιρετικό ατσάλι για την λεπίδα και πολύ καλά υλικά για τις λαβές, φτιάχνω ακόμα και μαχαίρια-κοσμήματα. Η τιμή ορίζεται από τα υλικά, τον χρόνο εργασίας, τα διακοσμητικά στοιχεία, τις επιγραφές, το σκάλισμα, τις θήκες. Όλα εξαρτώνται από το μοντέλο που φαντάζεται ο πελάτης. Πολλές φορές οι ιδέες τους είναι περίπλοκες. Η θήκη μπορεί να είναι απλά χρηστική αλλά συχνά αυτοί που κάνουν την παραγγελία την θέλουν πιο καλλιτεχνική. Υπάρχει δυνατότητα να την φτιάξω ιδιαίτερη με ξεχωριστά και σπάνια δέρματα. Συχνά εκτελώ παραγγελίες για συλλέκτες. Κάθε μαχαίρι είναι για τον συγκεκριμένο πελάτη. Πρώτα κάνω σκίτσο, επιλέγω τα υλικά για το χερούλι και ειδικά το ατσάλι. Έπειτα διαμορφώνω την λεπίδα και σκληραγωγώ το ατσάλι. Αυτή είναι η πιο σημαντική διαδικασία στο φτιάξιμο ενός μαχαιριου. Στην συνέχεια το συναρμολογώ, το κατεργάζομαι, το τελειοποιώ. Όταν φτιάξω την θήκη, ακονίζω το μαχαίρι και είναι έτοιμο για χρήση».

Τα μαχαίρια μετατρέπονται σε έργα τέχνης και κοσμήματα όταν είναι μοναδικά. Έχει πολύ μεγάλη σημασία η ξυλεία που χρησιμοποιείται για τις λαβές. Υπάρχουν ξύλα με διαφορετική ανθεκτικότητα, με διαφορετικά χρώματα και νερά. Στο εργαστήριο του Ιβάν Κιούποβ δεν υπάρχουν έτοιμα μαχαίρια. Εργάζεται μόνο κατά παραγγελία και ότι φτιάξει αμέσως το παραδίδει. Δεν έχει στοκ για να μπορεί να συμμετέχει σε εκθέσεις  αλλά δείχνει την τέχνη του σε πλένερ μαχαιροποιίας σε όλη την Βουλγαρία.

Κείμενο: Ίβα Σεΐζοβα (ΒΕΡ Μπλαγκόεβγκραντ)

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα