Το έργο του Μπέρναρντ Σω «Τα όπλα και ο άνθρωπος», σε σκηνοθεσία του Τζον Μάλκοβιτς, παρουσιάστηκε στο Εθνικό Θέατρο «Ιβάν Βάζοφ» στις 7 Νοεμβρίου, την ημέρα της 139ης επετείου από τη μάχη της Σλίβνιτσα και προκάλεσε τη δυσαρέσκεια εκατοντάδων Βουλγάρων. Υπήρξε και διαδήλωση μπροστά στο θέατρο με αίτημα «η σκανδαλώδης παράσταση» να απομακρυνθεί αμέσως από την αφίσα του θεάτρου.

Την επόμενη μέρα σε συνέντευξη τύπου στην Βουλή ο βουλευτής Στανισλάβ Μπαλαμπάνοβ από το ΥΤΛ ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Εσωτερικών, Ατανάς Ίλκοβ και του διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, Βασίλ Βασίλεβ. Κατά την γνώμη του Μπαλαμπάνοβ τα όργανα της τάξης απέτυχαν με την φύλαξη κατά την διαδήλωση ενώ όσον αφορά τον διευθυντή η επιλογή της ημερομηνίας για την πρεμιέρα ενός τέτοιου έργου δεν είναι κατάλληλη αλλά αυτό δεν δικαιολογεί την βία των διαδηλωτών.  

Ο βουλευτής του ΥΤΛ, Τόσκο Γιορντανόβ, σχολίασε ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα να διαμαρτύρονται γιατί συχνά πίσω από την στάμπα της τέχνης προσπαθούν να περάσουν πολιτικούς και όχι ιδιαίτερα λογικούς σκοπούς.

«Το Εθνικό Θέατρο είναι κρατικό και πρέπει να φέρει ευθύνη για την εθνική ταυτότητα των Βουλγάρων, είπε εκείνος. Ο διευθυντής έπρεπε να σκεφτεί καλά πριν να ορίσει την πρεμιέρα αυτού του έργου για αυτήν ακριβώς την ημερομηνία όταν ήταν η μάχη της Σλίβνιτσα στον Σερβο-Βουλγάρικο Πόλεμο που ακολούθησε και προσπάθησε να αναιρέσει την Ένωση του Πριγκιπάτου της Βουλγαρίας με την Ανατολική Ρωμυλία. Στο έργο γίνεται λόγος γι’ αυτήν την μάχη και οι Βούλγαροι στρατιώτες αναφέρονται ως «δειλοί». Αλλά αν οι Βούλγαροι ήταν δειλοί και είχαν χάσει αυτήν την μάχη η Βουλγαρία σήμερα δεν θα είχε αυτήν την επικράτεια».

Ο υπουργός Εσωτερικών, Ατανάς Ίλκοβ, έδωσε συνέντευξη στην ΒΕΤ στην οποία χαρακτήρισε την αντίδραση της αστυνομίας ως «άμεση, γρήγορα και κατάλληλη».

«Μπροστά στο θέατρο στάλθηκαν αμέσως από την Διεύθυνση Εσωτερικών του Δήμου Σόφιας 60 αστυνομικοί αν και δεν είχαμε προκαταρκτικές πληροφορίες για προβοκάτσιες, είπε εκείνος. Από την Εισαγγελία ανάθεσαν να διαπιστωθούν οι ταραξίες και από την Διεύθυνση Εσωτερικών το έκαναν».

Το πλήθος ήταν επιθετικό κατά του διευθυντή του θεάτρου και προς τον δημιουργό κινουμένων σχεδίων, Τεοντόρ Ούσεβ και τον ηθοποιό Βλαντιμίρ Πένεβ, που προσπάθησαν να μπουν στο θέατρο για να δουν την παράσταση. Αυτοί παραπονέθηκαν ότι η αστυνομία δεν τους προστάτεψε. Σε τέτοιες περιπτώσεις όταν υπάρχει κλιμάκωση ο ρόλος της αστυνομίας είναι να ηρεμήσει την κατάσταση για να αποφευχθεί αιματοχυσία.

«Υπήρξαν ερωτήσεις γιατί δεν κάναμε διάδρομο για να περάσουν όσοι είχαν εισιτήρια για την παράσταση αλλά μεταξύ τους θα μπορούσαν να υπάρχουν και προβοκάτορες που να προκαλέσουν επεισόδια στο εσωτερικό του θεάτρου, είπε ο διευθυντής της Διεύθυνσης Εσωτερικών, Λιουμπομίρ Νικόλοβ.

Στις 8 Νοεμβρίου το βράδυ, όταν ήταν η δεύτερη παράσταση του έργου, μπροστά στο θέατρο είχε ξανά διαδήλωση αλλά αυτήν την φορά διοργανώθηκε και κόντρα διαδήλωση. Η αστυνομική παρουσία ήταν ξανά σημαντική και δεν επιτράπηκαν επεισόδια.

Στις 15 Νοεμβρίου από το υπουργείο Εσωτερικών παρουσίασαν στον υπηρεσιακό πρωθυπουργό, Ντιμίταρ Γκλάβτσεβ, Έκθεση για τις ταραχές μπροστά στο Εθνικό Θέατρο.

Σ΄ αυτήν αναφέρεται ότι ο λόγος για την κλιμάκωση της έντασης ήταν οι ενέργειες του διευθυντή του Θεάτρου, Βασίλ Βασίλεβ, τις οποίες εκείνος δεν συμμόρφωσε με τις οδηγίες της Αστυνομίας.  

Αναφέρεται ακόμα ότι οι αστυνομικοί από την πλευρά τους με τις ενέργειές τους δεν επέτρεψαν να υπάρξουν επιπτώσεις από την χρήση πυροτεχνικών προϊόντων και διαφύλαξαν την κρατική, την δημόσια και την ιδιωτική περιουσία γύρω από τον τόπο των ταραχών.

Επιμέλεια κα Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα