Birkaç yıl önce Wikileaks tarafından açıklanan gizli bir raporda ABD eski büyükelçisi James Pardew, Bulgaristan banka sistemindeki “çürüklerden” bahsetti. Bulgar toplumu da bundan şüpheleniyordu. Söz konusu şüpheler, Korporatif Ticaret Bankası’nın iflası ile ilgili dramadan doğrulandı. Günler önce Fransa Büyükelçisi Xavier Lapeyre de Cabanes, Bulgar yargı sisteminde “çürükler” olduğuna işaret etti. Kendisine göre ülkemizdeki mahkemenin Fransız “Belvedere” grubunun iki yan şirketinin iflası kararı yersizdi.

Yeni Bulgaristan’ın uzun ve başarısız demokrasiye, piyasa ekonomisi ve hukuk düzenine geçiş sürecinde “çürükler” vardır. Yargı sisteminin siyasi ve ekonomik makamlarla bağlanmasının, toplumumuzun başlıca hastalığı olduğu söylenmektedir. Söyleniyor, ama AB’nin Bulgaristan’ı 2007 yılından beri adalet ve iç düzen alanlarında gözetim rejimine rağmen bu konuda hiçbir şey yapılmıyor.

Acaba Fransa Büyükelçisi Xavier Lapeyre de Cabanes’in yol açtığı diplomatik skandal, sonunda gerçek bir tepki verecek mi? Bu olay, Avrupa Komisyonu’na da sunuldu. Bu defasında bunun gibi diğer ihlal sinyallerinden farklı olarak tepki hızlıydı. “Belvedere” devasıyla ilgilenen yargıç Rumyana Çenalova, Yüksek Yargı Konseyi’nin Etik Komisyonu’ndan bir kamu oturumunda acilen dinlendi. Bilgisayar uzmanları, davayı tesadüfen dağıtma sisteminin kolayca istendiği gibi kurulabildiği şüpheleri konusunda fikrini söyleyecektir. Söz konusu yargıca KTB eski sahibi Tsvetan Vasilev ve eski iş ortağı Delyan Peevski arasındaki tartışmalarla ilgili dört davadan üçü düştüğü biraz tuhaf görünüyor. İkisinin de kuşkulu itibarı var. Yargıç Çenalova’nın iki Fransız şirketi yönetmesi için tayin ettiği vekil ise, iflas eden ve sözü geçen Vasilev ve Peevski’ye yakın olan TV 7 ve News 7 televizyon kanallarının yönetimini üstlenen kişidir. İki durumda da mahkeme gücü aynı koruma grubuna uygulanıyor. “Belvedere” olayındaki vekilin tayini ve eylemleri de araştırılacaktır. Savcılık da aynı olayı araştıracaktır. Karar bir haftaya kadar belli olacak. Fransa büyükelçisinin olayı TV’ye açıklaması üzerine Başbakan Boyko Borisov, Adalet Bakanı Hristo İvanov ile acilen görüştü. Ortak bir deklarasyonda onlar, “yürütme makamının, şu anki yasamada değişiklikler önerip önermemesi için siyasi karar almak zorunda olduğuna” işaret ediyor. Yasama makamı, yargı sisteminin yönetiminin güncel durumu için sorumluluğunu değerlendirmelidir, çünkü Yüksek Yargı Konseyi üyelerinin yarısını seçiyor ve onlardan sorumluluk isteyebiliyor. Tüm bunlar Bulgaristan’ın Avrupa Komisyonu ve AB üye ülkeleri ile adalet ve iç düzen alanında gözetim mekanizması çerçevesinde diyaloğu üzerine yansıyor.

Teşhis doğru gözüküyor. Ama acaba uygun bir tedavi bulunacak mı? Bu sorunun çözümü, gerçekten güçlü siyasi irade gerektiriyor. Toplum, Bulgar yasamasındaki “çürüklerine” çoktan beri işaret eden bir sivil toplum örgütünden gelen yeni Adalet Bakanı’na bel bağlıyor.

Çeviri: Rayna İvanova