Demokrasi Araştırmaları Merkezi, İçişleri Bakanlığı’na bağlı ‘Sınır Polisi’ Genel Müdürlüğü’nde pilot uygulama gerçekleştirilen Yolsuzluk Karşıtı Gözlem Sistemi’nden alınan sonuçları tanıttı. Bulgaristan’da 1989 yılından itibaren yolsuzlukla yürütülen mücadelede çelişkili bir eğilim görülüyor. Bu sürece sahip çıkılmış değil, yolsuzluk olaylarında kalıcı düşüş eğilimi yok. Analize göre, 18 yaşından büyük beş Bulgardan biri rüşvet vermiş veya bu konuda baskıya tabi olmuştur. Bulgaristan, sıfır yolsuzluğa eğilim gösteren Skandinav ülkelerinden ve hatta orta seviyelerde seyreden İtalya ile Yunanistan’dan uzak olup AB’nin yolsuzluk sıralamasının dibindedir.

Yolsuzluk karşıtı yeni tedbirlerin efektifliğini ölçen yeni sistemin temel hedefi, uygulanmasında açık olup olmamasının tespit edilmesidir. Değerlendirme, yolsuzluk ilgisi, baskısı, yolsuzluk karşıtı politikanın uygulanabilirliği, uygulanması ve  efektifliği olmak üzere 5 kriter temelinde gerçekleştiriliyor.

Başbakan yardımcısı ve İçişleri Bakanı Rumyana Bıçvarova yeni testten alınan sonuçları yorumlarken şöyle konuştu: ‘Sınır Polisi’nin çalışmaları bizim için büyük önem taşır. Bu müdürlükteki durum objektif olarak da, uygulanan idare önlemleri ile ilgili olarak da artık değişim gösteriyor. Sözlerine göre, görülen açıklar arasında ‘genel tabloyu veren ancak ayrıntıları arka plana koyan yolsuzluk düzeylerinin standart biçimde ölçülmesi bulunuyor. Uygulanabilecek genel ve spesifik önlemlerin belirlenmesi ise çok iyi bir karardır.’

Bakan Boçvarova devamla şunları belirtti:

‘Bu sistemin başka bir önceliği, uygulanan yolsuzluk karşıtı politika ve önlemlerin etkisinin değerlendirilmesi için olanakların yanısıra ayrıntılara odaklanan politikaya da imkan sağlamasıdır. Besbelli, bunlar bütün görülen göstergelere kıyasla çok daha etkin oluyor. Çünkü yolsuzlukla mücadelenin en önemli yanı, bu uğurdaki mücadelenin geliştiği ortamın dinamiğini takip etmesidir. Aslında yolsuzluk olayları alınan karşıt önlemleri her zaman geçiyor. Bu bağlamda önleme çalışmaları ve atılan ön adımlar olağanüstü önem taşır. Ama bu, söz konusu belge bazında,her andaki durumun farkında olmamız için farklı göstergelerle ilgili dinamiğin takip edilmesi amacıyla  bunun sistematik şekilde nasıl uygulanması gerektiği üzerinde düşünmeliyiz. ‘

Kamu kurumlarında kullanıldıği için yeni sistem daha farklıdır ve sorunların nereden kaynaklandığını belirler, uygulanmayan politikaları saptar. Bunları Bulgaristan Radyosu için bilimsel faaliyetten sorumlu müdür Dr. Aleksandır Stoyanov açıkladı. Şöyle dedi:

‘Faaliyetlerin çoğuna büyük baskı uygulanır. Yukarıdan, alttan , her taraftan farklı insanlar kanunları ihlal etmeye çalışıyor, görevlilere fayda sağlıyorlar. ‘Sınır Polisi’ Müdürlüğünde’ki bazı spesifik faaliyetler için, örneğin sınır kapıları için önceden belirlenmiş önlemler mevcuttur. Ancak verdikleri sonuçlarla ilgili verilerimiz, denetimin her zaman sıkı olmadığı ve ihlalcilerin her zaman cezalandırılmadığını gösteriyor. Yani, bu tedbir belki de sıkı biçimde uygulanmıyor. Bu spesifik bir politikadır. Öte yandan böylesi önlemlerin olmadığı ve riskin daha yüksek olduğu diğer faaliyetler de var. ‘Sınır Polisi’ bölümündeki en riskli faaliyetler idari cezalar ve kamu ihaleleridir. Bu alandaki yolsuzlukların azaltılması için özel dikkat gereklidir. Yeni uslûbü Bulgaristan’dan başka Kuzey İtalya’nın Trento kentinde ve Riva del Garda Belediyesinde uyguladık. İtalya’daki yolsuzluk baskısı  Bulgaristan’a göre iki kez düşüktür. İtalyanlar alınan önlem ve davranışlarına karşı daha eleştirel ve daha samimi davranırlar. Öte yandan İtalya’da geçen yıldan beri mevcut yasaya göre her kamu kuruluşunun yolsuzlukla mücadeleden ve ilgili önlemlerden sorumlu bir görevlisi vardır.’

Çeviri: Neli Dimitrova