Avrupalı Gazeteciler Birliği – Bulgaristan temsilciliği tarafından 2015 yılında ülkedeki ifade özgürlüğüne ilişkin düzenlenen gayri resmi araştırmadan alınan sonuçlara göre Bulgar medyasında sözüm ona “baskı kültürü” artıyor. Reklam şubeleri tarafından medyaların politikasına faal bir şekilde müdahale ediyorlar. Plüralizm üzerindeki kontrol gittikçe güçleniyor. Yılın 19 Haziran ile 30 Temmuz tarihleri arasındaki dönemde on-line olarak düzenlenen araştırmaya bütün ülkeden 143 gazeteci katıldı.

Katılan gazetecilerin yüzde 54’lük bölümü, işini yaparken kısıtlandıklarını itiraf ederken, diğer yüzde 72’lik bölümü iş arkadaşlarının haksız baskıya tabi tutulduklarını söylüyorlar.

“2013 yılında Bulgaristan’da ifade özgürlüğünü nasıl değerlendiriyorsunuz sorusu üzerine deneklerin yarısı kadarı “kötü”, yüzde 40’lık bölümü ise “tatmin edici” cevabını verirken, bu yıl cevapların yüzde otuzu kadarı “tatmin edici olarak”, diğer yüzde kırkı kadarı ise “kötü” olarak oldu” diye aktardı araştırmadan alınan sonuçları İliya Vılkov.

Medya ortamına ilişkin değerlendirmelerde hafif bir iyileşme izlense de alınan sonuçlar, otosansür ve medya mülkiyeti konsantrasyonu ile ilgili negatif eğilimler ortaya koyuyor. Katılan gazetecilerin yüzde 9’u toplumsal önem taşıyan bazı önemli konulara değinmekten düzenli olarak kaçındıklarını, yüzde 46’sı bunu bazen yaptıklarını paylaşırken yüzde 45’lik bölümü otosansür yapmadıklarını söylüyorlar. Medya sahipleri tarafından uygulanan baskı, gelir kaybı korkusu, konformizm, hatta üşenme bile otosansürün motoru olarak öne çıkıyorlar. Sık sık gazetecilerin siyasetçilerle irtibatlarını sürdürebilmek ve onlardan bilgi alma imkanını kaybetmemek için eleştirici olmaktan kaçınıyorlar.

Bu konuda İliya Vılkov şunları söyledi:

“AB projeleri kapsamında medyaya sağlanan finansman ve basın yayın kuruluşlarının iktidarın borazanları olarak kullanılmasından dolayı siyasetçilerin, devlet ve belediye kuruluşlarının medya içeriği üzerindeki etkisi ciddi olmaya devam ediyor. Araştırmaya katılan gazetecilerin yüzde 70’e yakını, siyaset adamlarının eleştirildikleri bazı haberlerden dolayı kendilerini aradıklarını veya küstüklerini söylüyorlar. Medyanın içeriğinde gizli PR unsurlarının yer alması da gittikçe büyük sıklıkla görülen bir olaydır”.

Ankete katılanların yüzde 84’ü, siyasi ve ekonomik çıkarların örtüşmesini medya ortamı ile ilgili esas sorun olarak öne sürerken yine yaklaşık o kadarı medya ortamındaki tekelleşmeyi, diğer yüzde 65’lik bölümü de şeffaf olmayan mülkiyeti öne sürüyorlar. Araştırma kapsamında cevap verenlerin yüzde 60’ından fazlası günümüzde medyaların gelimesini olumsuz yönde etkileyen bir faktör olarak da gazetecilerin gerekli eğitim seviyesi ve hazırlık düzeyine sahip olmamalarını ileri sürüyorlar.

Bölgesel düzeyde çalışan medya kuruluşlarındaki durum nedir sorusu üzerine Avrupalı Gazeteciler Birliği temsilcisi Mariya Çereşeva şunları söyledi:

“Bölgesel medyada gazetecilere karşı tehditler gayet yaygındır. Ulusal düzeyde gazeteciler iftira, karalama gibi yöntemlerle baskıya tabi tutulurken bölgesel düzeyde gazeteci arkadaşlarımız dava edilecekleri yönünde sık sık tehditler aldıklarını paylaşıyorlar”.

Çeviri:Tanya Blagova