Her sektörde olduğu gibi, sağlık sigortada da kayıt dışı alanı var. Mütevazi hesaplamalara göre, bu rakam yüzde 20-25 arasında değişiyor. Yani yaklaşık 500 000 ile 850 000 arasında ülkede devamlı ikamet eden Bulgaristan vatandaşı, sağlık hizmetlerini ödemek için ne gelire, ne de sigortaya sahip. Bu ne anlama geliyor. Bu çalışmayan, sigortalanmayan, ancak en fazla hastalanan bir gruptur. Tek sözle bu söz konusu kişiler sigortalanan kişilerin hesabına hasatanelerde tedavi görüyorlar. Asıl soruna aslında devlet tarafından çözüm getirilmelidir. Ya devlet bu kişilerin sağlık sigortalarını üstlenecek ve ödeyecek , ya da yoksul için hastaneler belirleyecektir. Ancak bu mümkün değil. Neden?

Ulusal Sağlık Kasasının geliri 2016 yılı için yaklaşık 920 milyon avrodur. Bu rakam, 2015 yılına nazaran 46 milyon avro fazladır. Diğer bir gelir de devletin ödediği sigortalardan geliyor. Bu rakam 500 milyon avroyu buluyor.

Aslında Buılgaristan vatandaşı, sağlık için giderlerin yüzde 60’nı cebinden ödüyor. Sivil örgütlere göre, masa altında 1 milyar avro dönüyor. Yani böylece Sağlık Kasası için 2 bütçe oluşuyor- “masa üzerinden ve masa altından. Tek sözle kasa, hastaneleri, hastaneler ise kasayı aldatırken zarara uğrayan hastalar oluyor.

Şimdiki sağlık Bakanı Petar Moskov’un aldığı tüm önlemler, hasatanelerle ilgilidir. Çünkü en fazla para oraya gidiyor. Gelişmiş ülekelerde tarama için en fazla para harcanırken bizde ise tam tersine. “Hastane dışı” olarak belirlenen tedavi sektörü için en fazla para ayrılıyor. Dünya Bankasının raporunda şöyle deniyor: “Bulgaristan’da koruyucu sağlıkhizmetlerin sağlanması en düşük seviyede. Bundan dolayı da Bulgaristan vatandaşları, yerli değil, daha fazla yabancı hastanelere yatıyor tedavi için. Bu da sağlık sisteminin doğru bir şekilde hizmet sunmadığının bir göstergesi.”

Demek ki, sistem reformlara tabi tutulmamıştır. Böyle de kalacaktır.

Çeviri: Şevkiye Çakır