“Sledobedıt na edna ideologia” (Bir ideolojinin öğleden sonrası), “Drugoto oko” (Diğer Göz) dizisi çerçevesinde yakın geçmişimizi anlatan bir serginin ismidir. Bu girişim, Sofya Şehir Sanat Galerisi’nindir. Bu dizi çerçevesinde iki senede dışarıdan gelen bir sanat tarihi uzmanı veya ressam olmayan kuratörler davet ediliyor. Bunun amacı, onların galerinin fonu ile tanışması ve kendi temasını önermesidir. Böylece kendi projesini gerçekleştirmek üzere Elektronik Medya Konseyi’nin eski başkanı Georgi Lozanov ve yazar Georgi Gospodinov davet edildi. Galeri uzmanları, yıl boyunca onlarla çalışmış, öyle ki onlar fonu gözden geçirebilsin ve kendi temasını önerebilsin.

Bu şekilde “Bir ideolojinin öğleden sonrası” sergisi doğmuş. Sofya Şehir Sanat Galerisi Müdürü Adelina Fileva işte neler anlattı:

“Amacımız, mesai saatleri bitiminden sonra olup bitenleri göstermekti. Sergide sosyalizm zamanında emeğiyle yükseklere çıkarılan emekçi kişileri değil, artık farklı olan yorgun kişileri göstermek istedik. Sergide Lozanov ve Gospodinov’un seçtiği konular görülebiliyor: ulaşım, şehrin havası, günlük hayat, farklı bayramlar, şenlikler, o zamanlardaki çocukluk yılları. Sergide insanın işten sonra yorgun olduğunda nasıl yaşadığını göstermek istedik. Galerinin merkez duvarında Petır Doçev ve Vihroni Popnedelev’in yolculuk yapan, ancak artık yorgun, artık uyuyan insanları temsil eden eserleri toplanmıştır. Bunun yanı sıra beraberinde neşe getirmeyen şenlikler yansıtan eserler de var. Yaratılanlarda ve yaşadıklarımızda, ressamların yaşadıklarında bir yorgunluk var. Ama bu ressamlar sıradan bir temada, yani günlük hayat temasında çok güçlü eslerler yaratmıştır.”

Adelina Fileva’nın belirttiği gibi her yıl galeriden meslektaşların projeleri taplanıyor. Dışarıdan öneriler de kabul ediliyor. Bütün projeler okunduktan sonra Sanat Konseyi bir araya geliyor ve galerinin programını nasıl oluşturulacağı ve seyircilere neler önereceği kararlaştırılıyor.

Sofya Şehir Sanat Galerisi Müdürü Adelina Fileva, şunları da anlattı: “Bu yıl ve geçen yıl da yakın geçmişimize doğru ilginç bir şekilde bakışları çeviren sergilerimiz vardı. Çağdaş sanat projesi kapsamında sanat tarihi uzmanı Mariya Vasileva’nın bir sergisi vardı. Aslında bunlar, sosyalizm öncesi döneme ve ilk yıllarına üç farklı görüş açısı sunan projeler idi. Önümüzdeki sene bu doğrultuda projeler olup olmayacağını bilmiyorum. Belki de şimdi temsil ettiğimizden farklı olacak. Çünkü bu projeler, tarihle ilgili olduğuna özel bir inceleme gerektiriyor. Bu ise, sanatı tarihle desteklemek için arşivlerde çok iş, çok belge toplama demek. Böylece eserlerin arkasında neler olup bittiği görülüyor.”

Ancak Georgi Gospodinov ve Georgi Lozanov’un sergisinde farklı bir şey, ressamların günlük hayatlarında neler yaşadığı, neler yarattığı aranıyor. Bu konu, sosyalizm döneminde beğenen veya aranan bir şey değil. Sofya Şehir Sanat Galerisi’nde araştırmacı projeleri bekleniyor, ama büyük bir olasılıkla siyaset ve yakın geçmişimize yönelik olmayacak. 

Sergi fotoğrafları: Veneta Pavlova

Çeviri: Rayna İvanova