Eski Hacı Çonev evine kurulan müzede, Rodop bölgesinin eski gelenekleri ve kültürel mirasının korunması amaçlanıyor. “Rodop haydutları” adlı gençlik derneği, eski Bulgar geleneklerini canlandırma, bölgenin kurtuluş kahramanlarına saygı ve halk adetlerini öğrenme bazında, Bulgar ruhunu muhafaza etme ve memleket sevgisini korumayı hedefliyor. Bu eski evi Smolyan’ın kültürel zenginliğine dönüştürme fikri, gençlerin iddialı çalışmasının bir göstergesi oldu. Dernek gönüllü çalışma ve malzemelerin toplanmasında herkesten yardım umuyor. Müzeye dönüştürülen ev, eski otantik haline dönmeyi ve onu korumayı amaçlıyor. “Rodop Haydutları” derneği başkanı Manol Rujinov anlatıyor:

“Tam iki yıl önce Haci Çonev evini almayı başardık. Karar verdik ve onu müzeye çevirmeyi başardık. Bu yıl kapıları açacağız, müze sergisi hala tam hazır değil. Projenin tamamen gerçekleşmesi için paraya ihtiyacımız var. O yüzden kapıları daha erken açacağız. Biz Smolyan Bölge Tarih Müzesi ile zıtlaşmak istemiyor, daha fazla evin mimari özelliklerini ön plana çıkaracağız. Turistler artık modern evlere ilgi duymuyor, eski ve otantik evler arıyor”.

Ev, hacı Lazar Todorov tarafından yaptırılmış. Evin batı kısmındaki duvardaki kitabeden de anlaşılacağı üzere, 1873 yılında kurulmuş. Daha sonra evi, tüccar ve memur olan Hacı Stoyu Çonev satın almış.

Bu ev Rodoplar bölgesindeki tarihi ve kültürel olaylara olduğu gibi, bölgenin Osmanlı dönemine de ışık tutuyor.

Bu evde daha geç dönemlerde ünlü Bulgar felsefe ve din adamı Petır Dınov’un babası, öğretmen Konstantin Dınovski yaşamış. O ilk defa, o zaman şart olan Yunan alfabesi dışında, Bulgar yazısını da öğrencilere öğretmeye başlamış.

Rujinov, bu evin kaderiyle ilgili Smolyan belediye Başkanı ile görüşeceğini, 2019 Avrupa Kültür Başkenti Plovdiv’de benzeri tarihi yapı olan Tütün depolarının kaderini paylaşmaması için evin durumunu arz edeceğini bildirdi. Türün depoları ateşe verilmişti.

Haci Çonev evlerinde küçük çocuk ve öğrencilere vatan sevgisi dersleri veriliyor. “Rodop haydutları” derneği, sergilenecek olan objeler topluyor. Bu evin en az on yıl müze olarak kalması için, gençler gereken özeni gösterecek.Onlar ayrıca benzeri tarihi evlerin muhafaza edilmesi için bütün kurumlardan anlayış ve iyi niyet bekliyor.

Türkçesi. Sevda Dükkancı 

Fotoğraflar: özel arşiv