Todor Slavçev’in fotoğrafları hayat gibi renkli, nesiller boyu politikacılar, sporcular, sanat adamları, çiftçileri objektifinden yansıtmış. Yazar Elin Pelin, Dimitır Dimov, Dimitır Talev, amerikalı Erskine Caldwell ,Vladimir Dimitrov- Maystora, Sofya’nın şehir planını kuran Alman mimar Adolf Mussmann, Çar 3. Boris ve daha birçok kişi fotoğraflarda ölümsüzleştirilmiş.

1900 yılı doğumlu foto muhabir, 1930-1991 yılları arasında aktif olarak çalışır. 1992 yılında hayatını kaybeden Slavçev, büyük bir arşivini miras bırakmıştır. Bu arşivi torunu Yana Uzunova muhafaza ediyor. Yana özel bir sitede onları yayınladı. http://photoarhiv-todorslavchev.com/. sitesinde bu fotolar görülebilir.

Yana bu resimlerin gerçekten çok etkili olduğunu ve büyük bilgi içerdiklerini söylüyor.

“Konular farklı. Onlar sanatçının hayat yoluna paralel gidiyor. Olayların çok güzel insani yüzü var, dedem insanları çekmeyi çok severmiş, gözler, ifadeler, insanların moralleri, bakışları, emekleri vs karelerden yansıyor”.

20. asrın 30’lu ve 40’lı yıllarında çekilen fotoğraflar Sofya’da 30 Mart 1944 bombardımanında yanmış. Diğerleri ise muhafaza edilmiş.

“Makedonya’dan resimler var. 1941 yılında Bulgaristan Makedonya’yı kendi topraklarına dahil etmiş, dedem oraya gider ve birkaç ay kalır. O yıllardan bantları buldum. İzleyicilerden yorum ve geri dönmeler çok önemli. Makedonya resimlerinin sosyal ağlara yayınladığımda, birçok insan yazdı, beğendi, yorumda bulundu. Fotolar paylaşıldı, yayıldı, bu beni çok mutlu etti. Şehrin 70 yıl önceki halini görmek herkesi mutlu etti”.

1945 yılında 2. Dünya Savaşında Slavçev Macaristan’da foto muhabir olarak tayin edilmiş. Cephede savaş muhabiri olan Todor Slavçev’in, BNR Altın Fonda söyleşisi korunuyor.

“Vatan savaşı çok önemli. Birileri elinde silahla katıldı savaşa, yazar ve gazeteciler kalemleriyle, ben ve diğer meslektaş gönüllüler fotoğraf makineleri ve kameralarımızla katıldık. Sofya’da foto laboratuvarımı cepheye taşıdım. Macaristan, Zigetvar’a askeri uçakla geldik. Ancak uçağa beklerken , baktım etrafta çuvallar dolusu mektup var. Cepheden askerlere gönderilen mektuplar. Fotoğrafçı boş durur mu, bunu görünce hemen makineyi elime aldım ve çekmeye başladım”.

Resimlerin arkasında gizli hikayeleri Yana anlatıyor:

“Dedem çok az şey paylaşmış. Tırnovo ve Arbanasi arasında 30’lu yılların sonunda yol boyunda bir yaşlı nine varmış ve taş üstünde yolculara kahve yaparmış. Dedem onu da karelerinden yansıtmış. Bu çok basit, ancak şimdi göremeyeceğimiz insani bir davranış. Bugün böyle bir sahne göremeyiz”.

Todor Slavçev’in arşivinde 9 Eylül’den de çok resim var. Halk Mahkemesi, diğer olaylar, 1990 yılı demokrasi yürüyüşleri de objektifinden kaçmamış.

“Temmuz 1940 yılından bir bant var. Radyonun ilk defa Kara Tepe’den yayınlanması konu alınmış. Sunucular, sanatçılar, bilmediğimiz kişiler var. Radyonun oradan yayını objektife yansımış”.

Çeviri: Sevda Dükkanci