Makedon medyasında çıkan ve Arnavutluk’ta hükümet tarafından azınlıkların korunmasına ilişkin hazırlanan yasa tasarısında resmi Tiran tarafından Makedon, Yunan, Rumen, Karadağlı, Sırp, Bosnalı ve Mısırlı azınlığı varlığının tanındığı, fakat Bulgar azınlığından söz edilmediğini bildiren bir haber ülkemizde sert tepkilere yol açtı. İktidar GERB partisine mensup AP vekili Andrey Kovaçev, Arnavutluk Parlamentosu’nda henüz onaylanmamış olan bir yasa tasarısının söz konusu olduğu ve dolayısıyla Bulgar azınlığının resmi yoldan tanınmadığına dair haberin sahte olup konu ile ilgili gerginlik yaratılmasını amaçlayan bir haber olduğunu öne sürdü. Kovaçev’e göre Makedonya akademik çevrelerin bir bölümü Arnavutluk topraklarında Bulgar azınlığının tanınmasını istemiyor, çünkü bu Makedonya topraklarında hiçbir zaman Bulgarlar’ın yaşamamış olduğu savını asılsız kalacaktır. Sofya’nın eski Tiran Büyükelçisi Bobi Bobev tartışmaya katılarak geçmişte Bulgar tarafının Arnavutluk’la aktif bir şekilde görüştüğü tek siyasi konunun oradaki Bulgar nüfusunun statüsünün olduğunu hatırlattı ve o dönemde Yugoslavya’nın bu süreci her yoldan sekteye uğratmaya çalıştığını öne sürdü. Aynı gün Bulgaristan ve Arnavutluk başbakanları Boyko Borisov ve Edi Rama arasında telefon görüşmesi yapıldı ve Borisov, Arnavutluk’taki Bulgar azınlığının haklarının uluslararası hukuk normları ile uyum içinde garantilenmesinde ısrar etti, Rama ise yasa tasarısının henüz hazırlık aşamasında bulunduğunu ve Bulgar azınlığının menfaatlerinin zedelenmeyeceğine dair teminat verdi. Farklı ülkelerin ve siyasi oluşumların AP vekillerinden oluşan bir grup, AP’nun bu yılın Şubat ayında çıkardığı kararname kapsamında konuyu yazılı olarak Tirana’nın dikkatine getireceğini açıkladı. Söz konusu kararname ile ilgili olarak bu yılın Temmuz ayında Arnavutluk Cumhurbaşkanı İlir Meta, Dışişleri Bakanı Ekaterina Zaharieva’ya “Arnavutluk’ta kimsenin itibarının zedelenmeyeceği ve kimseye kendini Bulgar olarak tanımlamasına engel olunmayacağı” yönünde teminat verdi .

Verilen teminatların aksine yasa tasarısı Bulgar azınlığı anılmadan onaylanırsa eğer bu Bulgaristan’a karşı düşmanca bir tutum olmaktan öte tarihi olarak kanıtlanmış olan ve buna rağmen onyıllardır tanınmayı bekleyen bir etnik azınlığa karşı ayrımcılık eylemi olacak. Resmi olmayan verilere göre Arnavutluk’ta 100 000 kadar Bulgar var. 1932 yılında İstanbul’da düzenlenen II. Balkan konferansında iki ülkenin imzaladıkları bir tutanakla Arnavut heyeti, ülkede Bulgar azınlığının varlığını tanıdı. Hükümet değişikliği ve dünya savaşının yaklaşmasından dolayı kararname onaylanmadı ve o günden bu yana konuya çözüm getirilmedi.

Sofya’nın tepkileri son derece kesin ve net oldu, Tiran tarafından verilen teminatlar da öyle. Başbakanlar Borisov ve Rama arasında yapılan görüşmede sorunlu yasa tasarısı ile ilgili Sofya ve Tiran arasındaki iletişimin sürmesine ve Arnavutluk’taki Bulgarlar’ın menfaatlerinin korunmasına dair anlaşma sağlandı. Sonuç uzak zamanda değil, yakın zamanda görülecek.

Çeviri: Tanya Blagova