Rila dağı, kışın karla kaplı tepeleri ile, ilkbaharda yenilenen bitki örtüsü ile, yazın sıcak güneşi ve yoğun yeşilliği ile, sonbaharda ise rengarenk manzarası ile insanı çekiyor.Sofya'ya yaklaşık 80 km uzaklıkta bulunan Beli İskar nehrinin güzel buzul vadisi, turizm ve dinlenme için cazip yerlerden biridir. Rila Milli Parkı'nın girişinde, Musala kısmı ve orta bölümü arasında bulunan vadide dağların bütün çeşitliliği görülebilir. 2003 yılında Beli İskar nehri boyunca eko yolu yapıldı. Uzunluğu yaklaşık 8 km olan eko yolu güzergahı, her yaştan insanlar için uygundur.

Engellilerе аyrılan alanlar dikkat çekiyor. Bu alanlar sayesinde gölgeli yollarda yürüyemeyenler de, dağ manzarasının tadını çıkarıp suyun sesini dinleyebilir. Hızla akan Beli İskar nehri üzerinde 8 büyük ve 11 küçük köprü bulunmaktadır.

Burada bulunan birçok bilgi panosu, ayrı ayrı bölgelerin özelliklerini ve çeşitli doğa unsurlarını göstermektedir. Bunlardan biri mesela Rila isminin Trakya dilinden "roula" yani "çok su" anlamına gelen kelimeden geldiğini açıklıyor, ki bu bir tesadüf değil, Rila dağında Balkan Yarımadası'nın en uzun ve derin nehirlerin kaynakları bulunmaktadır.

Eko yolun başında, ziyaretçinin "yaban bitki ve hayvanların krallığına" girdiğini belirten yazılar var. Burada mis kokulu geraniyum, üç renkli menekşe, beyaz civanperçemi, kekik, yabanmersini, İzlanda likeni, çeşitli mantarlar ve Rila’ya özgü diğer bitkiler görülebilir.

Hayvan dünyası temsilcilerinden ise kurt, boz ayı gibi Bulgaristan'ın Kırmızı Kitabında yer alan korumalı türler ve ceylan görülebilir. Ayrıca korunan kuş türlerinden göknar kargası, ökse ardıç kuşu, çam baştankarası, bayağı ispinoz v.b. Patika alanında ise Rila Dağları için tipik olan beyaz köknar, porsuk, titrek kavak, fındık büyümektedir.

Eko-patikanın en yüksek noktasında (1528 mt), Samokovişte ve Vidnişte kaya masiflerinin altında, birçok porsuk ağacının arasında bulunduğu için “Porsuk” adı verilen panoramik bir dinlenme tesisi vardır. Beli İskar nehri vadisine açılan nefes kesen güzellikteki manzara, dağın kayalık ve ulaşılmaz yamaçları yani “Orlovi Skali” bölgesi ve 2021 metredeki “Sokolets” zirvesini kapsamaktadır.

Dağın erişilmez doruklarında yaşayan kaya kartalı ve dağ keçisi de Biyolojik Çeşitlilik Yasasının Korunması kapsamında Bulgaristan'ın Kırmızı Kitabında yer alan korumalı türlerdir. Büyük bir tabelada, dağ keçisinin endemik bir tür olduğunu yani sadece bu yöreye ait olduğunu okuyoruz. Kartal ise etkileyici bir boyuta sahiptir - vücut uzunluğu 90 cm, kanat genişliği ise 225 cm'ye kadardır.

Reçine kokusu ile karışmış otların ve bitkilerin aroması sarhoş edicidir. Beli İskar'ın suları taştan taşa köpürerek sıçrıyor ve sıcak yaz günlerine serinlik getiriyor. Nehir, yer yer genişleyen yatağına yayılıp sonra tekrar daralan yatağa büzülüyor.

Suyun sesi de kah basık, kah gümbür gümbür oluyor. Patika, çiçeklerle süslenmiş çayırlardan, gölgeli ağaçlar arasından geçerek çam iğnelerinin oluşturduğu halılar arasından taş merdivenlerden yukarı tırmanıyor.

Çok sayıdaki dinlenme tesisinin her birinin de Sardunya, Ev, Göl gibi kendi adı mevcut. Köprülerin dahi adı var – Gündoğumu, Uzun, Çam, Mavi Havuz gibi.

Beli İskar vadisinden 12 bin hektarlık bir alana ülkenin en büyük parkı olan Merkez Rila Parkı bulunmaktadır. Rila'daki eko- patikalar sayesinde Park Müdürlüğü, sadece eşsiz doğayı değil, aynı zamanda yerel nüfusun geleneklerini ve geçim kaynaklarını da korumayı amaçlamaktadır.

Fotoğraflar: Svetlana Dimitrova

Çeviri:Habil Habilov