Sırbistan İstatistik Enstitüsü verilerine göre, 2011 yılında ülkede 18 000’den fazla kişi kendini “Bulgar” olarak tanımladı. Bosilegrad ve Tsaribrod olmak üzere en fazla Bulgar azınlığı Sırbistan’ın Doğusunda yer alıyor. Son yıllarda ekonomik göçler sonucu oradaki Bulgarların sayısı azalıyor. Niş’te Bulgarca gazete ve yayınevi “Novo Bratstvo” yayınının müdürü Mila Vasova bu bilgileri verdi ve oradaki Bulgar camiası ve çalışmalarını değerlendirdi:

“Gazete 1949 yılından beri çıkıyor. Bundan önce ise “Pirotska svoboda” adlı gazetenin eki olarak yayınlanmış. Bir süre “Svoboda” adı altında çıkmış. Dolayısıyla 1949’dan günümüze kadar yayın hayatımıza devam ettik. Sadece 2012- 2016 arasında yayında bir kesilme oldu. İlk olarak haftalık çıkan gazete, kaynak yetersizliğinden dolayı şimdi iki haftada bir yayınlanıyor. Bir kısmı Bulgar camiasının hayatını anlatan haberler içeriyor, diğer yarısı ise kültüre adanmış durumda. 1960- 2012 arasında çocuk “Drugarçe” gazetesi yayın hayatına başlar, 1964’ten 2012’ye kadar büyük bir edebiyat yayını halini alır. Yıllar içinde Eski Yugoslavya’nın finansmanıyla zengin yayın hayatımız oldu.O yıllarda Bulgarca 150 kitap basıldı. Şimdi sadece gazetemiz kaldı”.

Mila Vasova’ya göre Bulgarca yayınların en büyük amacı orada yaşayan Bulgarları birleştirmek olmalıdır. “Buradaki Bulgar azınlığı çok parçalanmış. Birlik yok. Bütün medya bizi birleşmeye çağırsa da, bu olmuyor. Neden böyle? Farklı nedenleri var”.

Birinci Dünya Savaşından sonra Bulgar topraklarından bölünüen ve Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığına dahili edilen topraklara “Batı kenarları” adı veriliyor.27 Kasım 1919’da Neuly Analşamasına göre Bulgaristan’ın bu toprağı elinden alınıp, Krallığa verilir. Bu topraklar şimdi Sırbistan ve Kuzey Makedonya devletlerinin topraklarında kaldı.

Mila Vasova şu bilgileri verdi: “Sırbistan’da 18 000 civarında Bulgar yaşıyor. Batı kenar bölgelerindeki orta okullarda Bulgar dili eğitimi var. Bazı yerlerde ise karma eğitim, yani iki dilde eğitim mevcut. Sosyalizm döneminde Bulgar azınlığının bulunduğu bu topraklarda eğitim tamamen Bulgarca yapılıyordu. Daha sonra tercih çocuklara bırakıldı. Şimdi de çocuklarımızın çoğu üniversite eğitimine Sofya’da devam ediyor”.

Fotoğraflar: novo.bratstvo.rs

Çeviri: Sevda Dükkancı