Bulgaristan Radyosu, ülkemizde radyo yayıncılığının devlet mülkiyetine geçmesinden 13 ay sonra yani 16 Şubat 1936 yılında kuruluyor ve o zaman Radyo Sofya adını taşıyan radyo, resmen yayın hayatına başlıyor. Günlerden Pazardır ve kısa dalga sayesinde sabah yayını ilk defa Avrupa, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika’ya kadar ulaşıyor.

Arşivler, 84 yıl önce yurtdışı yayınlarının önce Esperanto, 1 Mayıs 1937 tarihinden  itibaren ise Fransızca, Almanca, İngilizce ve İtalyanca olmak üzere haftada beş kez yayınlandığını gösteriyor.

1938 yılında “Belirli Avrupa Ülkelerine Özel Yayınlar” adı altında yeni bir yayın şekli de hayata geçiriliyor.

Bu yayınların şöyle bir özelliği var – yayınlanmadan önce söz konusu ülkelerde duyuru yapılıyor. Yabancı radyo istasyonları ve gazeteler yardımıyla yurtdışındaki elçilikler ve ticari ofislerin aracılığıyla duyuru yapılıyor.

Yurtdışı yayınlarının ilk yıllarında program yapımcısı ve sunucusu olarak serbest çalışanlar davet ediliyor. Bunlardan biri, haftalık Fransızca yayınlar hazırlayan “La Parole Bulgare” gazetesinin redaktörü Georges Milchev’tir. Aynı şekilde Basın Müdürlüğünden Petar Uvaliyev de İtalyanca programlar hazırlayıp sunuyor.

Bulgaristan Radyosu’nun yurtdışı için yaptığı Bulgarca yayınlar, 9 Eylül 1944 yılında rejim değişikliğinden sonra durduruluyor ve 20.yüzyılın 50’li yıllarında tekrar yayın hayatına başlıyor. Bu dönemde yayınlar Sosyalist rejimi tarafından “ekonomik” olarak değerlendirilen Kuzey ve Güney Amerika’da yaşayan Bulgaristan göçmenlerine yöneliktir.

1945-1950 döneminde Bulgaristan Radyosu, Rumence, Sırp-Hırvatça, Yunanca ve Türkçe olmak üzere programına 10 dakikalık haber bültenlerini dahil ederken daha sonra yurtdışına yönelik Türkçe, Sırp-Hırvatça, Yunanca, Arnavutça, İspanyolca, Portekizce, Arapça, Rusça yayınlar başlıyor.

Aşağıdaki ses dosyasından yıllar içerisinde Bulgaristan Radyosu Türkçe programlarının unutulmaz seslerini dinleyebilirsiniz:

Olumlu değişikliklerinin yanısıra Bulgaristan Radyosu yeni yüzyıla bazı meydan okumalarla başlıyor: 2012 yılında kısa ve orta dalga yayınları durduruluyor, 2016 yılında Arapça Yayınlar Bölümü kapatılıyor, 2017 yılında ise Bulgarca, İngilizce, İspanyolca, Almanca, Farnsızca, Rusça, Sırpça, Yunanca, Türkçe ve Arnavutça olarak yayınlanan 24 saatlik on-line/ streaming yayınlarına son veriliyor, Bulgaristan Radyosunun yeniden yapılandırılması ve üç dille sınırlandırılması teklifi, gazetecilerin sert protestosuna takılıyor. Radyodaki gazetecilere, uluslararası örgütler, devlet kurumları, diplomatik misyonlar, Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, yurtdışındaki Bulgar medyaları destek gösteriyor.

Zamanın meydan okumnalarına  direnen Bulgaristan Radyosu, bugün misyonunu sürdürmeye devam ediyor - günlük olarak Bulgaristan'dan ve Bulgaristan'a yönelik güvenilir bilgiler sunmak, ülkemizin dünyadaki imajının oluşumunda katkıda bulunmak ve yurtdışındaki Bulgar topluluklarına ve anadilleri Bulgarcadan farklı olan Bulgaristan vatandaşlarımıza bilgi sağlamaktır.

Medya ekibi, yıllar içinde dünyanın farklı yerlerinde bulunan soydaşlarımızla ilişkilerin derinleştirilmesi, yerel kültürleri ve dilleriyle ilişkilerini canlı tutmaya ve yurtdışından vatandaşlarımız ortakları olarak cezbetmeye yönelik iddialı bir görevle karşı karşıya bulunuyor.  Bulgaristan Radyosu'nun planları arasında  size çok yakında tanıtabileceğimize inandığımız birçok yeni bilgi formu da yer alıyor.

Bulgaristan Radyosunun 84.yıldönümü kutlu olsun!

Yanımızda olduğunuz için teşekkür ederiz ve iyi ki varsınız!

*Metinde, gazeteci ve müze kuratörü Bojidar Metodiev tarafından araştırılan ve açıklanan tarihi gerçeklerle ilgili bilgiler kullanılmıştır.

Çeviri: Şevkiye Çakır