Halk takviminde İsa’nın Göğe Yükselişi Günü Spasovden olarak adlandırılıyor ve genelde Paskalya Yortusundan 40. ve her zaman Perşembe gününe denk gelir.

Bulgar halk geneleği inançlarına göre, ölülerin ruhları Paskalya öncesi Perşembe günü yeryüzüne iner, Spasovden gününde ise tekrar geri döner. Bundan dolayı da İsa’nın Göğe Yükselişi Günü’nden sonrası gelen Cumartesi, ölenlerin anıldığı üç günden biri –Çereşova Zaduşnitsa günüdür.

Bugün sağlık, bereket, hasatın kuraklıktan ve doludan korunmasıyla ilgili bir dizi ritüel yerine getiriliyor.

İsa’nın Göğe Yükselişi Günü’nde - insana zarar verebilecek, ama aynı zamanda da tedavisi olmayan hastalıklardan şifanın bulmasını sağlayan mitolojik yaratıklar olan dağ perilerinin geldiğine inanılıyor.

Bugün dağ perileri, tarlalar üzerine “çiylerini” serpecekleri “Rusalska nedelya” (Peri Pazarı) gününe hazırlıklarına başlıyor ve Spasovden gecesi topladıkları (Bulgarcası rosen, roksosan veya selim olan çok yıllık bitkinin ismidir, latincesi Dictamnus albus) Gazel otu çiçeğiyle süslendiklerine inanılıyor.

Bugün de bazı bölgelerde insanlar, şafak sökmeden sağlık için sabah çiyinde tekerlenmeye devam ediyorlar.

Spasovden (İsa’nın Miracı) arifesinde herkes gidip Gazel otu, Diptam, Girit otu toplamaya gider. Eğer bitkinin tam bu sırada toplanırsa, her derde deva getirdiğine inanılır. Yani hasta ve çocuksız ailelere yardım eder. Aynı zamanda da şafak vakti, çiğli otlar üzerinde tekerlenmek çok faydalıdır. Spasovden (Yükseliş Günü) öncesi bütün haftanın bayram haftası olduğu kabul edilir ve ekmeğe, berekete adanmıştır. Muhakkak renkli çörekler hazırlanır- yani farklı süsler olmalı üzerinde. Burada süsler tamamen ev kadının becerisine bağlıdır. Günlük hayatından kaşık, öreke gibi resmler yapılır. Bugün Spasovden, Fırıncılar ve Tatlıcılar Günü olarak kutlanır...

Spasovden, Spas, Spaska, Spasimira, Sotir ismine sahi p olanlar isim gününü kutluyor.

Çeviri: Şevkiye Çakır

Fotoğraflar: Arşiv, Pernik Devlet Arşivi