2020 yılının sona ermesine bir ay kala, yılın Covid- 19 öncesi ve sonrası olmak üzere, ikiye ayrıldığını rahatça söyleyebiliriz. Bundan sonra rota nasıl devam edecek sorusu güncelliğini koruyor. Salgın hayat, temas, iş, ilişkiler, karyer ve seçim yapma hakkı gibi temel algıları tamamen değiştirdi.

Dünyada birçok iş sektörü değişti, pandemiye uyacak şekilde alan değiştirdi. Bu eğilimler Bulgar ekonomisi üzerinde de tesirini gösterecektir. Gelişmesine yol açan başlıca etkenler ise yerli ve yabancı yatırımlar olduğu biliniyor. Şu an geçici durgunluk dönemine rağmen, gelişme potansiyeli mevcut. 

Yüksek katma değeri olan endüstride bu etki en çok hissediliyor. Bulgaristan’da Amerika Ticaret Odası üyesi İvan Mihaylov, radyomuza verdiği demeçte şunları belirtti:

"Zamanlar çok belirsiz olsa da, yüksek teknolojiler söz konusu olunca pandemi onların gelişmesine olanak sağladı. İT sektörü genelde pandemiden etkilenmedi, hatta tam tersine- gelişti bile. Otomobil sektörü ve yüksek katma değeri olan başka alanlarda üretim arttı ve hatta başka üretim dalları da ana işlere eklendi. Ana şirketler Bulgaristan’da faaliyetlerini genişletmek istiyor. Buradaki ortam onlara daha esnek bir çalışma imkanı sunuyor. 2021 beklentilerine gore, bazı iş sektörleri aynı tempoda kalacak, bazıları ise genişleyecek”.

"Online ortam her yerde çalışmaya elverişli bir çalışma şekli. Pandeminin dünya çapında yayılmış olması, uzaktan çalışan biri her yerden işini yürütebilir. Şimdi elemanlara erişim olanakları daha kolay, daha esnek oldu. Şirketlerin kendisi de elemanlarının farklı yerlerinden olması ve dünyanın farklı noktalarından uzaktan çalışması fikrine sıcak baktığını görüyoruz”.

2 milyondan fazla Bulgaristan vatandaşının yurtdışına göç etmesi, binlerce kişinin ülke dışında çalışması ülkemizi ciddi bir kadro yetersizliği sorunu ile karşı karşıya bırakıyor. Bazı meslekler tamamen tehdit altında, kadro  eksikliği ise gerçek bir problem olarak derinleşiyor. 

Pandemi yurt dışından işçi göçüne geçici ara verdi, fakat bittikten sonra iş göçü yine gündemde olacak. O yüzden iş sektörleri ve ülke ekonomisi bu soruna kalıcı çözümler aramalıdır.

Bulgaristan, otomobil ve İT sektöründe olduğu gibi, biyoteknolojiler ve ilaç sanayi gibi gelişme potansiyeli yüksek alanlarda kendini kanıtlamalıdır. Orada da başarılı yatırımlara elverişli şartlar var.

AB’nin diğer Uzun Vadeli Mali Çerçevesinde /2021-2027 yıllarında/ AB bu alanlara yatırımlara özel fonlar ayırıyor. O yüzden Bulgaristan bu şansı elinden kaçırmadan, azami olarak imkanlardan yararlanmalıdır.

Çeviri: Sevda Dükkancı