Kriz zamanlarında, insanlar tarım arazileri de dahil olmak üzere, gayrimenkullere yatırım yapmayı tercih ediyorlar. Bu yatırımın güvenliğinden dolayı sadece tarımla yakından ilgilenen kişiler değil, aynı zamanda çok farklı alanlarda faaliyet yürütenler de bu imkandan yararlanıyor.

“Mevduatta mevcut sıfır faiz oranları da ek bir teşviktir” yorumunu getiren Bulgaristan Tarım Arazi Sahipleri Derneği Başkanı Stayko Staykov, dernek sitesinde yayınlanan röportajda şunları belirtiyor:

“Geçtiğimiz 2020'de Bulgaristan'ın kuzeybatısında tarım arazileri fiyatında artış, Doğu Bulgaristan ve Dobruca’da ise durgunluk ve hatta düşüş yaşandı.

 "Bulgaristan’ın buğday ambarı" olarak bilinen  Dobruca’da toprağa olan yoğun ilgi, geçen yılın başında Covid-19'un gelişiyle ve ilk lockdown /kapanma/ ile birlikte  azaldı. Neredeyse burada toprak satın almak isteyen kalmadı.

Gelenek üzere arazi fiyatının en yüksek olduğu Dobruca’da yıllardan beri ilk defa 2020 yılında fiyatlar, dekar başına 2000 levadan /1023 Avro/ 1600 – 1800 levaya /818-920 Avro/ geriledi.

Alıcılar, pandeminin getirdiği belirsizlikten dolayı yüksek fiyattan alış verişe girmekten kaçınıyor. 2020 yılında yaşanan kuraklık ve düşük hasat ise, ek bir olumsuz etki yarattıyor.

Staykov, en ucuz tarım arazilerinin Güney Bulgaristan’da ve özellikle tek yıllık bitkilerinin yetiştirilmesi için en kötü şartların mevcut olduğu  Haskovo, Kırcali ve Istranca-Sakar bölgesinde var olmaya devam ettiğini söyledi.

Geçen yıl daha iyi bir hasadın alındığı Bulgaristan’ın Kuzey ve iç bölgesinde ve kuzeybatısında durumun daha iyi olduğuna dikkat çeken Stayko Staykov, "Montana, Vratsa, Vidin, Pleven ve Tuna boyundaki tarım arazilerinin fiyatında artış kaydedildi, öyle ki, bu fiyat neredeyse Dobruca’daki tarım arazilerinin fiyatına bire bir aynı oldu. Yer yer dekar başına 1800 levadan /920 avro/ alıcı bulurken 2019 yılında bu fiyat 1100 -1400 /562-716 avro leva civarında idi."

Bulgaristan Tarım Arazi Sahipleri Derneği Başkanına göre,  söz konusu bölgelerden tarın arazi sahipleri birkaç yıl zarfında fiaytaların yüzde 5 oranında artmasını bekliyor.

Staykov, 2007'de, ülkenin AB'ye katıldığı zaman, bir dekar tarım arazisinin 50 ila 200 leva (26 ila 102 avro) olduğunu, ancak sektöre yönelik Avrupa sübvansiyonlarının gelişiyle fiyatın kat kat  arttığını belirtti.

Bugün itibarıyla tarım arazilerinin ana yatırımcıları Bulgaristan vatandaşlarıdır. Stayko Staykov’un da belirttiği gibi, “tarım uzaktan zor yönetiliyor”. Yabancıları buradan tarım arazisi satın almaktan vazgeçiren bir diğer unsur da, arazi toplulaştırması eksikliği ve sulama olanaklarının olmaması. Staykov'a göre, yabancılar 10-15 000 dönümlük araziler ararken, ülkemizdeki ortalama arazileri çok daha küçük.

Tarımımızdaki çözüm bekleyen sorunların üstesinden gelmeye yardımcı olması amacıyla Bulgaristan'da Ziraat Odasının kurulması bekleniyor.

Ayrıca bilime baş vurarak tarım sektörünün gelişmesi için bir fırsat gören Staykov “Toprağı işleyen herkes, arazilerini ekmenin en iyi yolunu bulmak için zirat mühendislerden yardım almalıdır” görüşünü öne sürdü.

Derleyen: Miglena İvanova

Çeviri: Şevkiye Çakır

Fotoğraflar: arşiv ve baszz.net