Piyasa Ekonomisi Enstitüsü analiz uzmanlarına göre 2020 yılı sosyal deney için ideal bir yıl oldu ve tüm sosyal sistemimiz için ciddi bir stres testi etkisi yarattı. Üç hafta içinde ülkemizde 90 bin Bulgaristan vatandaşı işini kaybetti ve Batı Avrupa’da çalışan yüzlerce kişi de aynı şekilde işlerini kaybederek, Bulgaristan’a geri döndü. Uzmanlar, bu durumda ülkemizdeki sosyal yardım maliyetlerinin artmadığını ve devlet yardımı alanlarda bir artış izlenmediğini söyledi.

Piyasa Ekonomisi Enstitüsünden Lıçezar Bogdanov, salgın döneminde sosyal sistemin karşılaştığı ekonomik zorlukların değerlendirilmesine ilişkin yaptığı sunumda "2020 yılı için yapılan analiz sonuçlarına göre, başka gelir kaynağı olmayan ihtiyaç sahiplerine destek olarak verilen sosyal yardımın aylık olarak % 1 oranında arttığını gösterdi. Teşhis ve tedavi için yapılan yardımlarda ise hareket olmadığı ve 4 milyon levanın altında kaldığı anlaşıldı. Bu durum sosyal programlarımızın, böyle ani bir krizde bile, tepki vermediklerini gösterdi“ dedi.

Lıçezar Bogdanov devamında şunları paylaştı: "Ülkemizde kriterler öyle bir düzenlenmiş ki, kriz döneminde bile hiç kimse daha fazla yardıma muhtaç hale gelmiyor. Geçtiğimiz yıl toplam sosyal yardım harcamaları, artan ısınma yardımı ve bir dereceye kadar engellilere daha fazla destek yapılması nedeni ile sadece % 7 oranında arttı. Kriz prizmasından mevcut programların çoğunun yeterli olmadığını gördük ve mevcut destek programlarından mahrum kalan insanlar olduğunu hissediyoruz. Sosyal sistemin krizde yoksullaşan Bulgaristan vatandaşlarının ihtiyaçlarını karşılamaya hazır olmadığından, yeni yeni şemalar hazırlanmaya başlandı” dedi.

Piyasa Ekonomisi Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı Petır Ganev’e göre ülkemizde sosyal yardımların etkisi son derece küçük ve AB’deki diğer ülkelerle kıyaslanamaz. Araştırmacı Ganev devamında şunları paylaştı:

"Ülkemizde insanların % 10 oranı sadece yoksul değil, aşırı yoksul. Daha kötü olan ise bu kişiler birilerinin çıkıp başkalarının girebileceği şekilde gelir oranları arasında hareket etmiyor. Sıralamanın en sonunda her zaman geliri olmayan ve sosyal hizmetlere bağlı olan % 10 oranındaki kişiler yer almakta.

Odaklanmış bir politika ile desteklenebilirler, ancak şu anda yürütülen politika milyarlarca tedbire dağılmış durumda ve gelir prensibine göre değil, ailede çocuk veya kalıcı engelli insanlar olup olmadığına bakılarak destek yapılıyor. Biz en yoksulların, en muhtaçların ve eşitsizlikten en çok etkilenenlerin durumuna odaklandık. Bu sorunları çözmezsek, tüm sistem patlayabilir ve makro çerçeveyi yok edebilir. Ardından ise bu durum vergi artışlarına neden olarak, fonların dağıtılmasına ilişkin genel politikada değişikliklere yol açacak. Yoksulluk gibi son derece önemli bir sorunun çözülmemesinden dolayı, paralar yanlış yönlendirilecek“ dedi.

Fotoğraflar: BGNES

Çeviri: Bedriye Haliz