Yaklaşık iki yıldır dünya Covid-19 korkusu ve endişesi ile yaşayıp bu hastalıkla mücadele ederken zaman zaman insanlığın yürüttüğü diğer sağlık "savaşlarını" unutur gibi oluyoruz. Mesela onkolojik hastalıklarla mücadeleyi.

İstatistik verilerine göre 2020 yılında Avrupa Birliği'nde 2,7 milyon kişiye farklı türden kanser teşhisi konulurken diğer 1,3 milyon kişi kanser hastalığı sonucu hayatını yitirdi.

Son on yıllık dönemde Bulgaristan'a ilişkin veriler ise her yıl kayıtlara yaklaşık 30 000 kişinin geçtiğini gösteriyor. Yeni kanser vakaları sayısında 2000 yılı öncesine kıyasla yıllık 10 000 kadar artış izleniyor.

Avrupa'da her iki kişiden biri, hayatında kanser teşhisi ile yüzleşirken her beş kişiden biri kanser nedeni ile vefat ediyor. Bu sinsi hastalıkla mücadele Avrupa topluluğuna yıllık 100 milyar avroya mal oluyor.

Tekrar pandemi durumuna dönecek olursak Covid-19 böylesine belirsiz ve ölümcül bir düşmanla tek başına mücadele edemeyeceğimizi öğretti bize. Bu yüzden Avrupa Kanserle Mücadele Planı, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Kasım 2020'de ilan ettiği sözüm ona Avrupa Sağlık Birliği'nin temel ayağı olmaktadır.

Plan kapsamında atılan ilk adım Komisyon tarafından bu yılın Temmuz ayında kurulan Kanser Hastalıkları Bilgi Merkezi oldu.

AP Bulgaristan vekili ve Kamu Sağlığı Komisyonu üyesi Petır Vitanov, BNR'ye konuşurken bu merkezin bilgi toplanması ve doktor, eczacı ile sağlık uzmanları arasında deneyim, veri ve yasal inisyatif teatisi amacı ile kurulan bir platform olduğunu belirtti.

"Kanser, 65 yaş üstü olan AB vatandaşları için en büyük "katildir". Maalesef Doğu Avrupa'da kanserden vefat edenlerin sayısı, Batı Avrupa'ya göre çok daha büyük, daha da kötü olanı ise Bulgaristan'ın topluluk içinde yaşam uzunluğunun en düşük olduğu ülke olmasıdır" diyen Vitanov'a göre bu durum, sağlık hizmetlerinin gerekli düzeyde olmamasından ve prevansiyon eksikliğinden kaynaklanıyor.

"Kurulan merkez, kanser hastalıklarına ilişkin güncel verileri toplayıp sunacak, bu hastalıklardaki eğilimleri takip edecek, önleme alanındaki politikaların oluşturulmasına katkı sağlayacak. Özellikle Bulgaristan'da bu son derece ağır bir problem. Danimarka'da örneğin yaşı 50 ila 70 arasında değişen kadınların yüzde 80'i, önleme amaçlı muayeneler yaptırıyorsa, Bulgaristan'da maalesef bu oran çok daha düşük. Dolayısıyla yeni merkezle Bulgaristan'da sağlık hizmeti kalitesinin artacağını düşünüyorum, çünkü Batı Avrupa ülkelerinden bir takım iyi uygulamalar buraya aktarılacak" diyen AP vekili, ayrıca onkolojik hastalar için ilaç fiyatlarının indirilmesinin kaliteli tedavi açısından kilit önem taşıdığını da ekledi. Ayrı ayrı devletlerdeki durumla ilgili iyi koordinasyon ve bilgi ise Birlik üyesi her devlette kanser tedavisi kalitesinin pekişmesine yol açacak.

Şunu unutmamak gerekir ki uzmanlara göre yeni saptanan onkolojik hastalık vakalarının yüzde 40'ından fazlası, sağlıklı beslenmek, fiziksel aktivite, sigarayı bırakmak ve alkol kullanımını sınırlandırmak yolu ile, ayrıca da çevre kirliliğini azaltmak yolu ile önlenebilmekte. Erken teşhis ve uygun tedavi ise hayatta kalanların oranının önemli ölçüde artırıp yaşam kalitesini yükseltir.

Haber:  Nina Rangelova, BNR Burgas
Çeviri:  Tanya Blagova
Foroğraflar: pixabay, BNR