Günün Programı
Yazı Boyutu
Bulgaristan Ulusal Radyosu © 2024 Tüm hakları saklıdır

İpek ipliklerini ve ... at kılını bir araya getiren eşi benzeri olmayan Koprivştitsa dantelinin güzelliği

Yordanka Nikolova, Koprivştitsa'da Lyutov evi önünde kene tekniğini gösteriyor.
Photo: Veneta Nikolova

Yarı şeffaf, ince ve sevgiyle dokunmuş karmaşık süslemeli Koprivştitsa danteli, eski halk kıyafetlerinin ve ev kumaşlarının ayrılmaz bir parçası idi. 

Geçmişte, Koprivştitsa'daki dantel kadın ustaları,ruhlarını muhteşem bir iplik dünyasına adadılar. Kadın ustalar, hünerli elleri ile geometrik şekiller, harika çiçekler, kuşlar, hayvanlar yarattı, canlanırdı... Bugün bu el sanatı yok olmak ile yüz yüze. 

Yordanka Nikolova, geleneği sürdürerek günümüze taşıyan birkaç kadından biri. Onunla Koprivştitsa'daki Lyutov evinin zemin katında güzel Koprivştitsa danteli de olmak üzere,otantik eski yöresel kumaşların sergilendiği bir sergide tanışıyoruz. Evin avlusunda devamlı olarak geleneksel yöresel el sanatları gösterileri düzenleniyor. Yordanka ile tanıştığımız gün, kendisi,evi ziyaret edenturistlere eski örgü tekniklerini gösteriyordu. 

Özel bir dantel işi tekniği olan “Frivolite”,  düğüm ve mekik ile yapılıyor.

Bu teknoloji Avrupa'dan ülkemize geldi. Ancak ülkemizde işlemeli dantel ya da “kene” olarak biliniyor. 

Geçmişte, usta kadınlar, dantellerini örmezler, sıradan iğneler ve ... at kılı ile işlerdi, at kılı ise ipek ipliklerle işledikleri bir taban olarak kullanılırdı. Lyutov evinde teşhir edilen eski kene dantelleri.

Bu dantel tekniğin kökleri, tarihe dayanıyor. Uzakdoğu'dan getirildiği düşünülüyor. Bulgaristan'ın diğer bölgelerinde de yaygın olmasına rağmen Koprivştitsa, en iyi kene ustaları ile ünlü idi. 

“Koprivştitsa'da, örneğin yaka ve kol kısımlarında olduğu gibi her resmi gömleğin üzerine dikilmiş bir kene vardır. At kılı üzerine işlenir, çok sıkı, çok yoğun, diğer dantel türleri kadar gevşek değildir ve bol çiçek motifli olur -diyebelirtiyor Yordanka Nikolova ve devam ediyor. 

Her figürün bir adı vardır. Koprivştitsa'da bir adı var, İhtiman bölgesinde ise başka bir adı var. Ama yaşlı insanlardan duyduğuma göre, kadınların işlediği alt kısmı, yani "kenenin” tabanı, at kılının üzerinde birağıdan ibaret idi. Ve sonra, ustalıkta ispatlanmış diğer kadınlar, işin daha zor tarafını daha emek gerektiren, ama daha güzel olan kısmı üstlenirler, yani bu da ince geometrik figürleri ya da taç yaprakları ve dalları olan çiçekleri işlemekten ibarettir.

Kene işlemesi.

Mekik ile yapılan dantellerde kadınlar, üzerine kurdukları belirli bir modeli takip ederken, kene” dantelinde her dantel ustası, kendi fikir ve becerilerine göre hassas bir gözle, sakin bir el ve sabırla süsler. Bazen, çok renkli ipliklerle, ayrıca ağ üzerine çeşitli süslemeler işlenir ve sonunda boncuklarla tamamlanır. 

”Kene” danteli, sadece onu yaratan kadının hayal gücünden ibarettir. Nasıl gördüyse, nasıl hissettiyse öyle yapar. İpek ipliklerle işlenirdi, ipek önce işlemden geçer, yani yumuşak olması için kaynatılırdı.

Yeşile, mora vs renklere boyanırdı.... “Kene” dediğimiz danteli, daha çok meydanlarda oynanan halk oyunlarında ve kutlamalarda giyilen resmi kıyafetlerde görebiliyoruz. Çünkü çok emek isteyen bir iştir" – diye sözünü tamamlıyor Yordanka Nikolova. 

Yordanka, birkaç kadınla birlikte unutulmuş Bulgar el sanatlarını canlandırmaya ve geleceğe taşımaya çalışan "Sedyanka" atölyesinin bir parçasıdır. Sözlerine göre, giderek daha fazla genç, bu eski ve güzel Bulgar el sanatından etkilenereköğrenme merakı ile atölyeye baş vuruyor. 

Yazı ve fotoğraflar: Veneta Nikolova 

Çeviri: Şevkiye Çakır 




Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Kategorideki diğer yazılar

Bulgar çalışmaları, dünya çapında Bulgaristan'a olan ilginin artırılmasında önemli bir rol oynamaktadır

12 ülkeden 30'dan fazla Bulgar çalışmaları uzmanı, Kiril ve Metodiy misyonuyla ilgili araştırmalarının son neticelerini sunmak ve Bulgar Orta Çağ kültürünün, insanlık tarihinde Doğu ile Batı arasında bir köprü misyonu üstlenen yedi medeniyet arasında..

Eklenme 29.06.2024 08:05

Hamburg'daki yurttaşlarımız Bulgar edebiyatı festivalininin ikincisini hazırlıyor

Hamburg Bulgar kadınları ve aileleri kulübü Başkanı Emilia Juker, hazırlıkları süren İkinci Bulgar edebiyatı festivali ile ilgili Bulgaristan Radyosu'na yaptığı açıklamada "İlgilenen yazar, okur, oyuncu ve edebiyat severlerin katılım başvurularını 30..

Eklenme 28.06.2024 13:45

Sofya’da Uluslararası Kiril Alfabesi Forumu

“ Alfabe, Dil, Kimlik” başlığında gerçekleşen Uluslararası Kiril Alfabesi Forumu 12 ülkeden 30’un üzerinde bilim insanını bir araya getirecek . Etkinlik, Cumhurbaşkanı Yardımcısı İliana Yotova’nın girişimi ile Eğitim Bakanlığı ve “Yurt..

Güncelleme 27.06.2024 11:48