Την άνοιξη η φύση στη πόλη Μπάνια, περιοχής Κάρλοβο, είναι πολύχρωμη. Τα δέντρα ξυπνάνε από την χειμερία νάρκη και ντύνονται με φύλλα, ενώ ο ποταμός Στριάμα κατεβαίνει ζωηρός τις πλαγιές του Αίμου. Οι άνθρωποι παίρνουν από αυτήν την ενέργεια, περπατάνε καμαρωτοί και όταν τους δεις έχεις την αίσθηση πως κάθε στιγμή θα αρχίσουν να χορεύουν.

Αυτό δεν είναι παράξενο γιατί οι κάτοικοι της Μπάνια υποδέχονται την άνοιξη, χορεύοντας και τραγουδώντας από το Σάββατο του Λαζάρου, μια βδομάδα πριν το Πάσχα, έως τις 6 Μαΐου, όταν οι Βούλγαροι τιμούν την γιορτή του Αγίου Γεωργίου. Ο ανοιξιάτικος χορός είναι παράδοση που δεν σταματά ακόμα κι όταν οι καιροί είναι δύσκολοι. Στην ζωντανή αλυσίδα του πιάνονται νέοι και γέροι, ενώ τα παιδιά από μικρά μαθαίνουν τα λόγια και τα βήματα, που είναι χαρακτηριστικά για την περιοχή. Τα τραγούδια μαζεύουν τους ανθρώπους και τους εμπνέουν να ευχαριστήσουν τη φύση για τα αγαθά που τους δίνει – τους καρπούς των δέντρων, το σιτάρι και την ευλογημένη βροχή. Τον χορό οδηγεί άντρας που είναι ταυτόχρονα και καλός χορευτής, έπειτα πιάνονται οι τραγουδίστριες.

"Η ομάδα αποτελείται από 26 άτομα και δεν στεκόμαστε όταν τραγουδάμε", λέει η Ιβάνκα Μπλιζνάκοβα, διευθύντρια του συγκροτήματος πηγαίου φολκλόρ στο πολιτιστικό κέντρο "Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος" της Μπάνια. "Δεν συνηθίζεται σε άλλα μέρη στους χορούς των Λαζαρίνων να πιάνονται άντρες, εδώ όμως λατρεύουμε τον ενθουσιασμό και το μπρίο τους. Οι τραγουδίστριες είναι φαινόμενα της φύσης. Δεν τις σταματούν ούτε οι οικογενειακές έγνοιες, ούτε το ότι δουλεύουν συχνά εκτός πόλεως. Το βράδυ κατεβαίνουν από τα λεωφορεία και έρχονται με λαχτάρα στις πρόβες – το τραγούδι και ο χορός δίνουν νόημα στη ζωή μας".

Το συγκρότημα συμμετέχει συχνά σε φεστιβάλ και έχει πολλές όμορφες αναμνήσεις από ταξίδια και μέρη που έχει επισκεφτεί. Η πιο αστεία ιστορία είναι από την ιδιαίτερα όμορφη περιοχή του Ρόζεν στη Ροδόπη.

"Ετοιμαζόμασταν πολύ καιρό γι' αυτήν την παράσταση και πήγαμε με μεγάλο μεράκι, αλλά όταν βγήκαμε στη σκηνή αποδείχτηκε πως δεν είναι σταθερή και άρχισε να υποχωρεί από το βάρος μας", θυμάται η Ιβάνκα Μπλιζνάκοβα. Δεν καταφέραμε να εκτελέσουμε ούτε το μισό από το πρόγραμμά μας και από τότε πάντα δοκιμάζουμε την αντοχή της σκηνής πριν την συναυλία. Η αλήθεια είναι πως αποτελούμε όμορφο θέαμα. Οι χορευτές πιάνονται ο ένας για την πλεγμένη στο χέρι και πλουμιστή ζώνη του άλλου. Κατά την περίοδο του ανοιξιάτικου χορού χορεύουμε και τραγουδάμε κάθε μέρα από νωρίς το πρωί ως αργά τη νύχτα. Ήρθα στην Μπάνια όταν παντρεύτηκα και έμεινα καταγοητευμένη από την γύρω φύση. Τη δεκαετία του ’60 οι χορευτές έπιαναν όλη την πλατεία. Το έθιμο συνδέεται με την υποδοχή και τον αποχαιρετισμό του Λάζαρου και μετά όλοι αφήνουν το χορό και επιστρέφουν στα χωράφια. Πρόκειται για μια παράδοση που έχουμε κληρονομήσει από τους προγόνους μας και στην οποία βασίζεται η πολιτιστική μας ταυτότητα".

Μετάφραση: Αγάπη Ασπρίδου