Dokumente të vlefshme lidhur me marrëdhëniet midis Patriarkut të letërsisë bullgare Ivan Vazov /1850-1921/ dhe muzës së tij - shkrimtare, përkthyese dhe veprimtare shoqërore Evgenija Mars, tashmë janë në dispozicion në fondin e Agjencisë Shtetërore “Arkivat”. Ato përfshijnë 106 letra, 40 kartolina, 20 portrete të Vazovit me përkushtim.

Të dy kanë komunikuar aktivisht në periudhën që nga viti 1905 deri në vitin 1921, por dhe deri më sot karakteri i lidhjes së tyre mbetet i paqartë. Në çdo një nga letrat e veta Evgenija Mars përdor formën e sjellshme të adresimit ndaj poetit. Nga përmbajtja e letrave, mund të thuhet se të dy kanë pasur dy qëllime. Nga njëra anë për ta ka qenë me rëndësi të komunikojnë, kurse nga ana tjetër, mbase të krijojnë premisa për thashetheme për veten e vet, që t'i komentojnë në hapësirën publike.

ORA E MBRËMJES

Ora e mbrëmjes afron.

Perëndimin e zjarrtë na dërgon

të fundit buzëqeshje si urim,

heshtas natyra kërkon qetim,

në lodhje të ëmbël, limonti e pasion.

Ora e mbrëmjes afron...

Përktheu: Olmbi Velaj, "Antologjia e poezisë ballkanike", Athinë, 2000