Shën Antoni ose Babi Antoni ishte një murg asket egjiptian, i konsideruar si themeluesi i murgjërisë. Ai ishte i Pari i të ashtuquajturve oshënar vetmitar, mentor shpirtëror i qindra vetmitarëve. Ai lindi rreth vitit 251 në Egjiptin e Mesëm në një familje të krishterësh të pasur. Kur prindërit i vdiqën ai ishte 20 vjeç. Ai ua dha pasurinë e tij të varfërve dhe u tërhoq në vetmi në shkretëtirë. Në moshën 35-vjeçare, shkoi përtej Nilit dhe jetoс në izolim të plotë në malin Konzim pranë Detit të Kuq, duke murosur me tulla hyrjen e shpellës ku jetonte. Vetëm dy herë në vit i sillnin bukë, të cilën e lëshonin nga një vrimë. Për shkak të besimit dhe asketizmit të tij të fortë, ai u dhurua me mrekullibërësi dhe mendjemprehtësi. Në vitin 306 rreth Shën Antoni filluan të mblidheshin bashkëmendimtar që donin t'i përkushtoheshin oshënarisë.

I nderuari Antoni i Madh jetoi deri në moshën 105 vjeçare, duke ruajtur shëndetin dhe forcën e tij trupore. Një vit para vdekjes, ai u përfshi në luftën e Kishës kundër herezisë ariane, dhe në Aleksandri hyri në një diskutim të hapur dhe të ashpër me heretikët dhe me argumentet e tij i mundi.

I nderuari Antoni vdiq më 17 janar 356. Më vonë, lipsanet e tij u zbuluan dhe u transferuan solemnisht në Vjenë. Jetëshkrimi i tij u shkrua rreth vitit 360 nga Shën Athanasi, peshkop i Aleksandrisë.

• Tempulli i çudirave “Shën Andoni i Madh” në Mellnik

Në kalendarin popullor, Dita e Shën Antonit festohet për të mbrojtur kundër sëmundjeve. Sipas legjendës, ka pasur dy vëllezër binjakë, Antoni dhe Athanasi, të cilët kanë shpikur darët e farkëtarit. Prandaj, ditët e emrit të tyre festohen njëra pas tjetrës dhe këto ditë festojnë të gjithë farkëtarët, punuesit e thikave dhe hekurpunuesit.

• Zeja e kovaçit është simbol i shtëpisë dhe vatrës, thotë farkëtari Atanas Peev

• Iku dimër, që të vijë vera!