AB’de en yoksul ülke, nasıl yılda 670 bin ton gıda atabiliyor? Bu gıda ürünleri ile zor duruma düşenlere yardım sağlanabiliyor, çünkü her beş Bulgaristanlıdan biri yoksulluk sınırı altında yaşıyor. Aşırı gıda üretimi varken açlık çekenler ordusu var. Bu sorun nasıl çözüme bağlanabiliyor? Ülkemizde siyasetçiler bu alanda Avrupa tecrübesini araştırırken, sivil toplum örgütleri yoksullar yardımını üstlenmiştir.

Bulgaristan Gıda Bankası, gereksiz gıdaları mahvetmekten kurtaran teşkilatlardan biridir. Teşkilat, gıdayı üretici veya tüccarlardan alıyor ve bu gıdaları satın alamayanlara dağıtıyor. Bulgaristan Gıda Bankası Teşkilatı İcra Müdürü Tsanka Milanova, çalışmalarıyla ilgili olarak şunları söyledi:

“Dünya çapında mahvedilen büyük miktarda gıda var. Bunun nedeni, bu gıdaların üretimi anında gerekliği olmadığıdır. Bu gıdalar, nihai tüketicinin her kaprisinin tatmin edilebilmesi için üretiliyor. Böylece çok gıda varken, yaklaşık yüzde 40 civarında aşırı gıda üretimi varken, çok insan eksiklik veya açlık çekiyor.”

Bulgaristan Gıda Bankası’na gelen neredeyse bütün gıdalar, üreticiler ve işletmecilerdendir. Süpermarketlerden bağışlanan gıda miktarları çok azdır. Büyük ticaret zincirleri büyük kayıplara yol açan vergi zorlukları yüzünden cömert olamaz.

Bulgaristan Gıda Bankası Teşkilatı İcra Müdürü Tsanka Milanova, şunları açıkladı: “Kullanım süresi yakında dolduğu zaman bile gıda bağışları için teşvikler eksiktir. Eğer kalan gıdalar, bağışlanırsa, tüzel kişi yüzde 20 oranından Katma Değer Vergisi ödemelidir. Bu, iş dünyası için büyük bir mali yüktür.”

Büyük ticaret zincirleri bu gıdaların bir bölümünü indirimler yoluyla satmayı beceriyor. Düşürülmüş fiyatların etkisi ama her zaman olumlu değildir. Çünkü insanlar pek fazla gıda alıyor ve arkasından onu atmak zorunda kalıyor. Sofya Büyük Şehir Belediyesi’nin bir araştırmasına göre sadece Sofya’da geçen sene 64 bin ton gıda ürünleri atılmıştır.

Yakında Fransa’da süpermarketlere gıda atmayı yasaklayan bir yasa kabul edildi. İngiltere, Polonya ve saire Avrupa ülkelerinde gıda bağışları için KDV ödemiyor. Bulgaristan’da ile bu alanda vergi ikliminin iyileştirilmesi için öneriler Maliye Bakanlığı’nda artık üçüncü yıl sırasını bekliyor.

Bulgaristan Gıda Bankası Teşkilatı İcra Müdürü Tsanka Milanova, şunları da belirtti: “Önerilerden biri, bir tüzel kişinin bir yıl için bağışlayabildiği gıda miktarının, yıllık ticaret hacmi ile ilgili olmasıdır. Diğer öneri de bağışlanan gıdaların kullanım süresinin bir aydan daha uzun olmaması durumunda KDV ödenmemesidir.”