Telefon ahizesi büyüklüğünde bir cihaz, virüsün PCR testiyle tespitinden önce Covid-19’un mevcudiyetini saptayabilir. İtalyan, İspanyol ve Bulgar bilim işçileri tarafından oluşturulan aygıt artık koronavirüs tanısı ve takibi esnasında kullanılır.

Solunum yollarında iltihaplanmanın baş gösterip baş göstermediğine ilişkin inceleme için ilgili kişinin cihaza sekiz kez üflemesi yeterlidir. Böylelikle akciğerin ısı derecesi ölçülüp yeni oluşan bir iltihaplanma erkenden saptanabilir. Gribe benzer şekilde koronavirüs hastalığında da klinik belirtiler belirmeden önce vücut ısısının yükselmeye başladığı tahmin edilir.

Söz onusu uluslararası projenin önde gelen bilim insanı, ‘İvan Rilski’ çok profilli üniversite hastanesinden  Prof. Todor Popov şu izahta bulundu:

“Akciğer ısıölçeri olarak tanımlayabileceğimiz bir cihaz söz konusu.Mevcut farklı termometreler insan organizmasında bir iltihaplanmanın bulunup bulunmadığına dair bize bilgi verir. Ancak verilen soluğun ısı derecesini ölçerken vücut ısısından başka solunum sisteminin durumu ve içinde belirli bir iltihabın olup olmadığına ilişkin de bilgi alabiliriz.”

Cihaz astım hastaları için yapılmıştır. Onların solunum yollarında mevcut iltihaplanma sonucu vücut ısısı da yükselir. Covid-19 bulaşmasında benzer bir süreç gözlendiği için uluslararası bilim ekibi vücut ısısı dinamiğini takip etmek üzere artık lisans almış bu cihazı kullanmayı kararlaştırır.

Bu metot, Covid-19 hastalarının çok daha fazla olduğu İtalya ve İspanya’nın yanısıra Bulgaristan’da da uygulanır.

Bulgaristan’da örneğin bu cihaz öncelikle koronavirüs hastalarıyla temas eden insanlara dağıtılır. Cihaz aracılığıyla sabah- akşam vücut ısısını ölçen bu kişilerin kaydedilen ısı değerleri otomatikman özel bir siteye gönderilir ve akciğerlerinde belirli bir enfeksiyonun gelişip gelişmeyeceği izlenir.

Prof. Todor Popov devamla şöyle diyor: 

“ Burada teletıbba özgü modern bir uzaktan ölçüm söz konusudur. Hasta böylece başkasıyla temasa geçmiyor, ona virüsü bulaştırmıyor, bizse iltihabın nasıl seyrettiğini görüyor, bunu zamanın içinde takip etmeye çalışıyoruz. Bizim için mühim olan,solunum yoluyla dışarı çıkan hava ısısının ne zaman yükselmiş olduğunu saptamak, semptomların ne zaman baş gösterdiğidir. Bunlar, hastalığın üzerindeki kontrol açısından önem taşıyan hususlar.”

Prof. Todor Popov’a göre ülkemizde koronavirüs salgınının etkisi azalıyor fakat bunun kalıcı bir eğilim olup olmayacağı, bunu yeni bir dalganın izleyip izlemeyeceğini kimse öngöremez.

Şöyle diyor:

​“Hala derinliğine inmiş olmadığımız, seyri konusunda bilgi sahibi olmadığımız şeyleri konuşmak bir yandan sorumsuzluk, öte yandan aşırı kendine güvenli olduğumuzu sergileyecek. Ben şahsen şimdiye kadarki deneyimlerimizden farklı olan bir şey konusunda öngörüde bulunamam. Bilgi yetersizliği ortamında salgını sınırlandırabileceğimiz yol yalnız korunma önlemlerinden geçer. Koronavirüs zamanla değişir ve kuşkusuz mevsim özelliklerine de bağlıdır.Bu, hepimiz için bir yeniliktir. ‘

Çeviri: Neli Dimitrova
Fotoğraflar: BNT, arşiv